Ái và dục: Bản năng hay cạm bẫy khiến ta luân hồi?

Có bao giờ bạn tự hỏi: Tại sao con người ta ai cũng yêu, cũng muốn gần gũi, cũng khao khát một tình yêu đôi lứa? Và tại sao trong đạo Phật, điều ấy lại bị xem là chướng ngại lớn trên con đường giải thoát? Một bên là hạnh phúc, một bên là tội lỗi – rốt cuộc đâu mới là sự thật?

Bản năng hay cạm bẫy?

Nhiều người cho rằng ái dục là bản năng tự nhiên, không thể thiếu. Nhưng Thầy Thích Chân Quang đặt vấn đề ngược lại: Nếu thật sự là bản năng sinh tử, thì không có nó con người sẽ chết. Thế nhưng, biết bao vị tu sĩ, cư sĩ đã từ bỏ dục lạc mà vẫn sống khỏe mạnh, thậm chí còn an lạc hơn. Vậy nên, ái dục không phải là bản năng sống còn, mà là một loại khoái cảm cực mạnh, một cạm bẫy tinh vi của tạo hóa để trói buộc chúng sinh vào vòng luân hồi.

“Phật nói: 'Này các Tỳ Kheo, cái dục là cực kỳ mê hoặc, cực kỳ hấp dẫn, cực kỳ thích thú đối với chúng sinh. Chỉ một cái dục này đã khiến cho chúng sinh mê đắm và chìm trong sinh tử. Nếu còn có một loài dục nào giống như vậy nữa thì chúng sinh không ai còn có thể tu được.'”

Ái và dục – Hai mặt của một vấn đề

Thầy phân tích rõ: Ái là tình yêu đôi lứa, với những biểu hiện như thích riêng tư, thương nhớ, ghen tuông, muốn gần gũi, xúc chạm. Dục là hành vi dâm dục, là khoái cảm sinh ra từ bộ phận sinh dục. Ái là bước đệm, là cái cớ để đưa đến dục. Từ một cái nắm tay, một cái vỗ vai, đến những khao khát sâu xa hơn, tất cả đều là những mắt xích trong chuỗi tâm lý dẫn dắt con người vào vòng xoáy luân hồi.

“Cái khác nhau giữa tình bạn và tình yêu thế này: tình bạn thì khoái càng đông càng vui, còn tình yêu thì càng ít càng vui.” – Một câu nói dí dỏm nhưng thâm thúy, phơi bày bản chất chiếm hữu, ích kỷ của ái.

Thước đo căn cơ tu hành

Thầy đưa ra một tiêu chí để tự kiểm tra: Nếu bạn thấy ái dục là chuyện bình thường, là lẽ đương nhiên của con người, thì bạn còn nặng nghiệp, khó tu. Còn nếu bạn thấy nó khó chịu, không thích, thậm chí ghê sợ, thì đó là dấu hiệu của một người có thiện căn lớn, đang bước lên hàng thánh.

“Người nào xem ái dục là bình thường thì người đó là con người. Người nào xem ái dục là cái gì khó chịu thì người đó đang chuẩn bị để làm thánh.”

Thời đại càng văn minh, càng khó tu

Thầy chỉ ra rằng xã hội hiện đại với lối sống phóng túng, phim ảnh đồi trụy, quảng cáo hở hang… đang tiếp tay cho ái dục bành trướng. Người tu sĩ ngày nay phải đối mặt với vô số cám dỗ mà thời Phật không có. Thậm chí, có những quốc gia từng ép buộc tu sĩ phải lấy vợ, khiến Phật giáo suy yếu trầm trọng.

“Thời đại ngày hôm nay, cái sự tu hành thanh tịnh rất là khó khăn. Bởi vì cái lối sống Tây Phương tràn ngập… và những cái khuynh hướng cởi mở, buông tuồng về ái và dục được khuyến khích.”

Lời kêu gọi tỉnh thức

Trước thực trạng ấy, Thầy gióng lên hồi chuông cảnh tỉnh: Đã đến lúc phải có biện pháp quyết liệt để giữ gìn giới hạnh, xây dựng lại tăng đoàn thanh tịnh. Mỗi người đệ tử Phật, dù xuất gia hay tại gia, đều có thể góp phần làm cho đạo Phật mạnh lên bằng chính đời sống thanh tịnh của mình.

“Người đệ tử Phật mà sống thanh tịnh vô nhiễm được, bất cứ là ai, dù xuất gia hay tại gia, đều góp phần làm cho đạo Phật mạnh lên và làm cho thế giới này thánh thiện hơn.”

Bài học hôm nay không dành cho những ai còn lấp lửng giữa tu và không tu. Nó dành cho những người đã quyết chí thoát khỏi vòng xoáy ái dục, dám nhìn thẳng vào sự thật để bước đi trên con đường giải thoát. Hãy tự hỏi lòng: Bạn đang đứng ở đâu? Bạn có dám đối diện với chính mình?