Vì sao Phật tử đến chùa? – Điều mà mỗi người tu sĩ cần khắc ghi

Bạn có bao giờ tự hỏi, vì sao có người sáng sớm đã về chùa tụng kinh, có người lại mãi đứng ngoài cửa? Câu hỏi ấy tưởng chừng đơn giản nhưng lại là một bài học sâu sắc cho những ai đang sưu tầm những công hạnh của người tu sĩ. Trong một buổi chia sẻ tại khóa tu, Hòa thượng Thích Chân Quang đã dành nhiều thời gian để trao đổi chủ đề “Tại sao Phật tử đến chùa?” – và hơn hết, làm thế nào để ngôi chùa thật sự trở thành điểm đến tâm linh của mọi người.

Hai hạng người, một trách nhiệm

Ngài nhắc đến hai hạng Phật tử: một là người sẵn có thiện căn từ nhiều đời, tự nhiên thấy thích đến chùa; còn một hạng chưa từng có duyên, có thể thờ ơ hoặc chưa bước chân vào cửa. Điều quan trọng là chúng ta không được bỏ mặc họ. Thay vì nói “người đó kém duyên”, người tu sĩ phải tự hỏi “tôi đã đủ nhiệt tình để xây dựng duyên lành cho họ chưa?”

“Còn những người mà chưa có duyên thì làm cho họ có duyên, gieo duyên lành cho họ chứ không có được trong đầu mà nói cái chuyện bỏ mặt.”

Đây là một lời nhắc nhở rất mạnh mẽ: trách nhiệm của chư Tăng không chỉ dừng lại ở việc chăm sóc những Phật tử trung thành, mà còn phải nỗ lực mang Phật pháp đến những người xa lạ, như một bàn tay đưa ra cho người đang chìm trong bóng tối.

Chùa phải là điểm đến hấp dẫn – nếu vắng người, hãy tự hỏi

Chúng ta có thể từng nghe câu nói: “Chùa vắng là do công đức của trụ trì ít”. Nhưng Hòa thượng Thích Chân Quang đã chỉ ra một góc nhìn khác: chùa vắng là do chùa thiếu sức hấp dẫn. Ngài thẳng thắn nói rằng đừng đổ thừa cho nghiệp duyên, mà hãy tìm xem ngôi chùa của mình còn thiếu điều gì.

“Đừng đổ thừa là tại số tôi cô đọc, tại đời trước tôi ít giao duyên. Bỏ đi chuyện đời xưa, nói chuyện đời nay. Vì chùa mình kém hấp dẫn.”

Thế nào là hấp dẫn? Là khi người ta đến chùa thấy an vui, thấy lợi ích, thấy niềm tin và hy vọng. Ngài nhấn mạnh rằng chùa phải là nơi đáp ứng được nhiều nhu cầu tâm linh và đạo đức, từ việc cầu an, cầu siêu, đến thính pháp, học kỹ năng, thậm chí là những sinh hoạt văn nghệ. Phải chăng mỗi ngôi chùa cần phải trở thành một “môi trường phong phú” như vậy?

Nhiều lý do, một đáp ứng

Mỗi người đến chùa với một lý do riêng. Có người mất cha, tìm về chùa để cầu siêu; có người bệnh tật, cầu sức khỏe; có người cho con theo học đạo đức; có người vì mê tín như xem bói, phong thủy; có người vì yêu thích triết lý Phật pháp. Hòa thượng không phân biệt tốt – xấu, ngài chỉ nói: người ta cần gì, chùa phải đáp ứng được cái đó.

“Cần cầu an cầu an, cần cầu siêu cầu siêu. Cần coi bói coi bói. Cần dạy đạo lý dạy đạo lý. Cần dạy đạo đức thì dạy đạo đức. Cần tập nhạc đạo gì là tập nhạc đạo, tập các kỹ năng gì là tập kỹ năng, thuyết pháp gì làm hết. Chỉ có đừng có ngược lại thôi.”

Điều đó cho thấy sự linh hoạt và lòng từ bi của người đang dẫn dắt cộng đồng. Chúng ta không thể đóng khung việc tu hành trong một khuôn khổ quá cứng nhắc, mà phải biết cách ân cần với mọi căn cơ.

Điểm đến an toàn cho trẻ và gia đình

Một trong những điểm cộng lớn nhất mà Hòa thượng nhấn mạnh là giới đức của quý thầy. Nhiều bậc cha mẹ cho con đến chùa vì họ xem chùa là “điểm đến an toàn” – nơi con cái họ không bị xâm hại, không bị ảnh hưởng xấu bởi xã hội. Điều đó đòi hỏi người tu sĩ phải sống mẫu mực, nghiêm túc giữ gìn giới hạnh, đặc biệt trong quan hệ với chư Phật tử nữ.

“Quý thầy mình phải như ngọn núi đá kiên cường đứng sừng sửng để cho chúng sinh nương tựa. Quý thầy mình phải như cây đại thụ dong bảo không đổ không lật để cho chim chóc đến đeo đến bám.”

Khi người tu sĩ vững chãi về giới đức, thì ngôi chùa mới thật sự là nơi để mọi người đặt trọn niềm tin. Và niềm tin ấy sẽ được truyền từ thế hệ này sang thế hệ khác.

Đạo lực của người thầy: Không lay chuyển trước vàng son

Ngài cũng cảnh báo rằng người tu sĩ không được để mình bị chao đảo trước danh lợi, giàu sang, quyền quý. Khi một người giàu đến chùa, nếu thái độ của mình cảm thấy ngợp, cảm thấy nể, tức là mình chưa vượt khỏi cái thế tục. Một vị tu sĩ có đạo lực thì nhìn tiền bạc, địa vị như gió thoảng, và vẫn giữ thái độ điềm đạm, tự trọng.

Chính nhờ sự tu tập miên mật mà nội tâm của người tu sĩ trở nên lớn lao, ít bị tổn thương. Khi đó, lời chú nguyện của họ mới có kết quả, như Hòa thượng dạy: cầu siêu mà người mất được mỉm cười, chứ không còn khóc than.

Kết luận: Ngôi chùa là cộng đồng yêu thương

Mỗi ngôi chùa nên là một tổ ấm, nơi mọi người tìm thấy sự an toàn, niềm tin, và hạnh phúc. Hòa thượng Thích Chân Quang đã nói rằng nếu làm được những điều này, thì chúng ta mới đền đáp được ơn Phật. Xây chùa tốn bao nhiêu tiền của đàn na tín thí, nhưng nếu ngôi chùa không thu hút và không đem lại lợi ích cho chúng sinh, thì đó là một sự phung phí lớn.

Vậy nên, hãy cùng nhau – mỗi người tu sĩ, mỗi Phật tử – biến ngôi chùa của mình thành một điểm đến “hấp dẫn, an toàn, ích lợi”. Để từ đó, mỗi bước chân về chùa sẽ là một bước về với lòng từ bi, về với đất Phật.