Tu Là Gian Khổ: Đừng Tin Ai Nói Tu Dễ

Bạn nhặt được một số tiền trên đường, không ai nhận, không thấy ai đứng đợi – lấy về xài hay tìm người trả lại? Lấy xài thì dễ, trả lại thật sự khó. Bạn đã chọn cách nào?

Trong tuần giáp năm của sư cô Liễu Nguyện, Thầy Thích Chân Quang đã đặt ra một câu hỏi tưởng chừng đơn giản nhưng lại chạm đến cốt lõi: tu dễ hay khó?

Tu hành rất khó – nhưng không tu thì trầm luân

Thầy nói một cách thẳng thắn:

Nên ai nói mình tu dễ là họ dụ cho mình tu thôi chứ không có thiệt. Nên thực sự là tu hành rất là khó.

Vì sao khó? Vì để chuyển từ một phàm phu tầm thường trở thành một bậc thánh cao siêu là cả một công trình dài, cần thời gian, công phu, sự tinh tấn và đúng chánh pháp. Tu trật thì đi vô lượng kiếp cũng chỉ thành ma. Mà không tu thì sao? Thầy cảnh báo:

Không tu thì trầm luân mãi mãi. Không tu thì bữa nay làm người á ngoi ngày mai kiếp sau không biết làm cái gì ạ.

Vậy ta bị “dí” vào con đường không có lối thoát: không tu thì đọa, tu thì gian nan. Nhưng chọn option nào? Ai chọn không tu để sống thoải mái thì chấp nhận kiếp sau có thể làm loài khác. Còn ai quyết tu thì phải ráng chịu đựng để thoát trầm luân. Đây là một quyết định can đảm.

Tu là chiến đấu với chính mình

Thầy đưa ra ví dụ rất đời thường: chút tiền người khác để quên, hay một học sinh nghèo đứng lóng ngóng ở bến xe vì không có tiền mua vé. Nhìn thấy, muốn giúp nhưng lại tiếc; làm lơ đi thì dễ, móc tiền ra cho thì khó. Nhưng “cái khó” đó có phần thưởng riêng.

Tu là vậy đó. Chút xíu đó thôi. Thấy dễ hay khó đó là cái đấu tranh với chính mình phải không ạ?

Khi ta thắng được cơn tham nhỏ, ta thấy nhẹ lòng. Khi ta nhịn được một lời chửi, ta thấy mình lớn thêm một chút. Nhưng cũng có những lúc cám dỗ to lớn hơn: một người xuất gia bị rủ rê qua chùa giàu, có xe cộ, có người bảo kê, rời bỏ thầy nghèo để “mở mang đạo tràng”. Thầy kể:

Mấy cái đó là một cái thử thách gọi là cám dỗ. Rồi những nghịch cảnh tới cũng vậy, người ta chửi bới, vu oan giá họa đủ thứ. Lúc đó coi mình có bình thản được không? Có nhẫn nhục, chịu đựng được để vượt qua hay không?

Và nghịch cảnh cũng khó không kém: bị chửi oan, bị vu khống, bị mất mát, phải bình tâm, không oán thù.

Thử thách sâu thẳm: tâm tự khen mình

Vượt qua cám dỗ bên ngoài đã khó, nhưng một khó khăn nữa sâu xa hơn vô hình bên trong:

Người ta chê mình, mình không màn; người ta khen mình, mình không màn. Nhưng tới khi chính mình âm thầm tự khen mình, mình chết luôn.

Thầy giảng rằng diệt trừ bản năng – tham, sân, si – để chứng A Na Hàm; và diệt bản ngã để chứng A La Hán. Đó là những quả vị không dễ đạt trong một vài năm. Thầy nhắc:

Ví dụ cái người mà đời này họ xuất hiện lên họ chứng A Na Hàm thì ta phải biết là họ đã khởi đầu cái sự tu họ 1000 kiếp trước.

Nên người tu lâu năm mà còn khuyết điểm cũng là chuyện bình thường. Đừng vội chê bai, hãy học cách bao dung và nhìn lại mình.

Bốn điều kiện để tu hành tiến bộ

Thầy đúc kết bốn yếu tố rất rõ ràng. Chúng ta cần xét lại nếu thấy mình tu lâu mà không tiến:

• Tu đúng chánh pháp – pháp môn nào tu 30 năm mà tham, sân, si không giảm, tâm vẫn loạn, chánh niệm tỉnh giác không thành tựu thì phải xét lại. Thầy nói: ‘Phật dạy mà đừng tin gì hết, phải chứng nghiệm đế bản thân mình mà thấy nó có kết quả rồi hãy tin đó là chánh pháp.’
• Tinh tấn, kiên trì – nếu pháp đúng nhưng mật độ tu ít, thời gian cho việc tu không nhiều hơn chuyện tào lao thì làm sao tiến?
• Đủ thời gian – có pháp môn cần 30 kiếp, mình mới tu 5 kiếp chưa đủ, phải kiên trì.
• Đủ công đức – công đức quá khứ hỗ trợ tu hành tiến bộ. Muốn vậy phải tạo công đức hiện tại: giáo hóa, giúp đỡ, xây chùa, tạo tượng, làm người khác tăng trưởng đạo tâm.

Thầy nhấn mạnh: dấu hiệu của đúng chánh pháp là càng tu càng vô ngã, càng buông, càng an nhiên.

Bao dung với người, nghiêm khắc với chính mình

Vì biết tu khó, ta thông cảm với những ai đang tu, dù họ còn lộ khuyết điểm. Thầy nói:

Nếu mình xuất gia như vị đó, chắc mình xì cái tham sân si nhiều hơn vị đó nữa, chứ đừng có nói.

Nhưng với chính mình thì phải hết sức cẩn thận, thúc liệm, tinh tấn mỗi ngày. Đừng ngại khó. Hãy nhớ: khó là bình thường, nhưng không tu thì mới là thảm họa. Càng biết rõ con đường gian nan, ta càng bền bỉ bước tới.

Vậy hôm nay, bạn có dám chọn con đường khó để đi về phía ánh sáng không?