Tu Hành Có Nhiều Nghĩa: Bạn Đang Tu Theo Nghĩa Nào?

Có một người từng hỏi TT. Thích Chân Quang: “Đạo Phật nhiệm mầu, sao có khi chùa chiền bị tàn phá, người tu bị giết hại? Chư Phật hộ pháp ở đâu?” Thầy trả lời bằng một ví dụ: dù chùa thờ Phật, nhưng người tu hư hỏng thì Phật không thể gia hộ. Và thầy nói:

“Phật pháp có linh thiêng hay không cũng là chính nơi con người.”

Vậy tu hành thật sự là gì? Tu có nhiều nghĩa. Nếu mỗi người khi đến chùa đều hiểu rõ, sẽ không còn cảnh đi chùa lâu mà tâm chẳng thay đổi.

Tu nghĩa thứ nhất: Sửa nhân cách đạo đức

Chữ “tu” theo chữ Nho nghĩa là sửa. Nhưng sửa không phải là trồng răng giả cho đẹp, mà là sửa tâm mình. Như thầy dạy:

“Đi chùa khác, tu khác. Tu là sửa tâm mình từ ích kỷ thành vị tha.”

Có bà kia đi chùa 10 năm, ai cũng nói càng đi chùa càng dữ. Bà quỳ trước Phật chỉ cầu cho mình trúng số, cầu thầy trụ trì cưng mình, cầu con giàu đừng ai giàu hết. Riết rồi tâm bà thành siêu ích kỷ. Tu là phải xin Phật cho mình hết ích kỷ, biết thương người, biết lo cho chúng sinh. Khi cầu “cho ai cũng giàu hết, tự nhiên mình cũng giàu theo”, cái tâm ích kỷ mới tan vỡ.

Tu sửa cũng là sửa miệng. Nhiều người quen chửi thề, nói xấu sau lưng. Thầy dạy:

“Mở miệng tính chê ai, dừng lại liền. Khen trước. Mở miệng tính nói xấu sau lưng ai, dừng lại liền. Khen sau lưng chứ không chê sau lưng.”

Người bỏ được tật nói bậy, chỉ nói điều tốt đẹp, đem đạo lý vào đời, không chỉ được phước lành mà còn giàu sang, vì lời nói đúng cũng đem đến quả báo giàu sang. Tu còn là bỏ nghiện ngập, bỏ tham lam, sân hận, ganh ghét, kiêu mạn, ác độc. Những cái sửa đó rất vĩ đại.

Tu nghĩa thứ hai: Chuyển nghiệp

Tu không chỉ dừng ở sửa tánh, mà còn là chuyển nghiệp. Nghiệp là những gì ta thấy hôm nay: nghèo khổ, ngu dốt, bệnh tật, cô độc, sống trong cảnh chiến tranh, hay một mình lạc lõng. Thầy nói:

“Đời này tự nhiên ta sinh ra ta thấy mình khó khăn về đời sống... Bây giờ tu làm sao chuyển cái nghiệp đó đi là không nghèo nữa.”

Muốn chuyển nghiệp nghèo, phải học xài tiền cẩn thận, tiết kiệm cho mình nhưng hy sinh giúp người. Muốn chuyển nghiệp ngu dốt, hãy lễ Phật sám hối, xin Phật gia hộ để tâm trí khai mở, học kinh hiểu dễ, nhớ lâu. Muốn chuyển nghiệp bệnh tật, xấu xí, hãy bố thí thuốc, phóng sinh. Muốn chuyển nghiệp cô độc, hãy kết duyên lành với mọi người, vì phước lành nằm nơi chúng sinh. Có một vị thầy muốn giúp một thầy kia hết cô độc nên nhờ tiếp khách, thuyết giảng. Người kia tưởng bị hành hạ, trách móc. Nhưng thật ra đó là cách để gieo duyên lành. Vậy nên, tu chuyển nghiệp là thay đổi từ từ, có người 3 năm, có người 10 năm. Quan trọng là giữ tâm tốt, cúng dường và làm việc thiện với lòng chính xác.

Tu nghĩa thứ ba: Tu luyện tâm linh và những lời cảnh báo

Nghĩa thứ ba là bước vào tâm linh, kết nối với Phật, Bồ Tát, thần thánh, cầu nguyện, tụng chú, hành thiền. Có người lên núi ngồi trong hang đá, quỳ tụng, được người đời nể trọng. Có người tụng chú linh lắm, biết chuyện người khác, giúp người hết bệnh. Nhưng thầy nhắc:

“Yếu tố bên ngoài giúp là ai? Nếu Phật giúp thì ta yên lành. Ta không chấp công mà chỉ nghĩ là sự gia hộ của Phật.”

Có một cô Phật tử đưa con nhờ thầy vỗ đầu để thi đậu. Thầy không nhớ, nhưng đứa nhỏ thi đậu. Thầy liền nói: “Đó là niềm tin của Phật tử và sự may mắn của thầy, thầy làm sao vỗ đầu mà thi đậu được? Có sự gia hộ của Phật mà thôi.”

Tu luyện tâm linh rất dễ đi lệch nếu thiếu hai căn bản đầu. Nếu chưa sửa xong nhân cách, chưa chuyển nghiệp mà đi luyện tâm linh, có thể thành quỷ chứ chưa chắc thành thần tiên. Thầy kể một người bị mù lòa, nghiệp báo từ việc luyện thiên linh, hại người con gái, ăn nằm cho có bầu rồi đem vào rừng... Đó là bài học nhớ đời. Vì vậy, tu tâm linh phải đi cùng với tu đạo đức và chuyển nghiệp.

Vậy, khi đến chùa, hãy tự hỏi: “Mình đang tu theo nghĩa nào?” Đừng chỉ khoác áo tràng, tụng kinh rồi cầu xin mà tâm vẫn hẹp hòi, nghiệp vẫn nặng nề. Hãy bắt đầu từ việc sửa tâm, sửa miệng, sửa tánh. Rồi từng ngày gieo nhân tốt để chuyển nghiệp. Khi tâm đã trong, lòng đã sáng, thì việc kết nối tâm linh mới thật sự là con đường nhiệm mầu. Tu hành không phải là chuyện kiếp sau mà là ngay tại đây, trong từng hơi thở, từng lời nói, từng hành động của mình.