Treo Ngược Cành Cây: Kẻ Ngu Có Ích Gì Giữa Đời Thường?

Bạn có bao giờ gặp một người khoác áo tu hành, bề ngoài khổ hạnh, nhưng lời nói lại khiến bạn cảm thấy lo lắng, sợ hãi? Câu chuyện trong Kinh Pháp Cú hôm nay sẽ khiến bạn phải suy ngẫm về giá trị thật của một con người.

Kẻ treo ngược cành cây: Hù dọa để lấy gì?

Thuở xưa, tại thành Tỳ Xá Ly, có một đạo sĩ ngoài đời thường treo ngược hai chân lên một cành cây, suốt ngày không mặc quần áo, chỉ để một cái mũ dưới đất xin tiền. Người qua lại thấy vậy đều nể phục cho rằng ông có công phu tu luyện. Nhưng đằng sau vẻ khổ hạnh đó, ông lại đi khắp nơi gặp ai cũng đoán họa: người này sắp bị tai nạn, người kia sắp bị nhà cháy… ông hù dọa để người ta sợ mà cúng dường.

Đức Phật biết chuyện, liền nói:

Kẻ ngu có ích gì? Tóc bệnh áo da dê. Nội tâm thì phiền não, mặc làm bộ nghiêm trang.

Tức là, bên ngoài khoác áo da dê, làm ra vẻ khổ hạnh, đạo sĩ, nhưng tâm hồn đầy phiền não tham lam, chỉ giả dối. Phật dạy rằng chính vẻ ngoài không tạo nên một người tu chân chính. Chiếc áo không làm nên thầy tu, mà là tâm hồn bên trong.

Ăn theo nhu cầu, đừng ăn theo phước

Ai cũng cần ăn uống để sống. Nhu cầu vật chất căn bản là bình đẳng giữa mọi người, dù là ông chủ hay người công nhân. Tuy nhiên, phước báo thì sai biệt: người thì giàu sang quyền thế, kẻ thì nghèo hèn. Thế nhưng, một người làm lụng nặng nhọc cần nhiều năng lượng, còn người ít làm thì cần ít. Đức Phật dạy

Đừng ăn theo phước mà hãy ăn theo nhu cầu của cơ thể.

Thế nhưng, nhiều người hiểu lầm, coi việc ăn uống theo phước là đúng, nên phước nhiều thì ăn cho thật ngon, thật nhiều. Đó là một sai lầm lớn. Thầy Chân Quang kể câu chuyện về một vị quan lớn, có người đến tặng một vali tiền 3 triệu đô la, nhưng ông từ chối. Ông nói: "Ngày tôi chỉ ăn ba bữa, nhận tiền để làm gì? Nhận nhiều bạc cũng chỉ ăn ba bữa, không nhận cũng ăn ba bữa, chẳng đói miếng nào." Đó chính là người hiểu đạo, không để tiền tài mua chuộc được.

Cần mà bất cần là chân tu, cần thành tham là giả tu

Một người xuất gia cũng cần ăn uống, cần y áo, cần chùa để thờ Phật. Nhưng khi nhu cầu đó trở thành tham lam, mưu mô thủ đoạn, thì người ấy đánh mất lý tưởng ban đầu. Thầy Chân Quang nhấn mạnh:

Cần mà bất cần là người chân tu. Còn cần thành tham là người giả tu.

Người chân tu nhận sự cúng dường với lòng thanh thản. Nếu không có cũng không sao. Người giả tu thì ra giá, tính lời, mở dịch vụ để trục lợi. Khi người ta đến xin cúng dường, thầy nào tính giúp chi phí với tất cả chân thành, thầy đó chân tu. Thầy nào đưa ra cái giá cao hơn để ăn lời, thầy đó đã biến mình thành người làm dịch vụ, không còn là kẻ ăn xin nữa. Và người Phật tử, chỉ cần nhìn thái độ, gương mặt, là có thể cảm nhận được ai chân tu, ai giả tu.

Đừng phí trái tim cho những người chưa là thánh

Trong cuộc đời, chúng ta hay yêu thương một ai đó bằng cả trái tim. Nhưng thử thách là khi gần gũi, lộ ra bản chất thật: hung dữ, ích kỷ, tham lam. Thầy Chân Quang kể câu chuyện về một người lính trong một bài thơ, khi đi hành quân qua thôn làng, gặp một cô gái, thấy cô như nàng tiên. Nhưng nếu chàng còn sống trở về, cưới cô, sống cùng nhau, thì rất có thể cô gái ấy sẽ trở thành một người cáu kỉnh, nhỏ nhặt, bất hiếu. Bởi vì họ chưa tu, chưa đắc quả Tu-đà-hoàn.

Người thầy dạy rằng: Chỉ có bậc thánh từ Tu-đà-hoàn trở lên mới đáng để ta yêu bằng tất cả trái tim. Còn với chúng sinh phàm tục, ta phải hiểu họ còn nhiều phiền não. Khi ta gặp người có duyên nợ từ đời trước, ta có thể cảm mến nhanh chóng, nhưng tình yêu đó rất mong manh. Nhìn người ta yêu nhau điên cuồng, ta đừng vội ngỡ ngàng. Bởi vì chỉ cần thử thách nào đó, bản chất xấu sẽ lộ ra ngay.

Sống giữa đời phiền não, hãy âm thầm tự vượt lên

Chúng sinh sống giữa cuộc đời đầy phiền muộn, xung đột là điều hẳn nhiên. Chúng ta không thể thay đổi người khác, nhưng ta có thể tu sửa chính mình. Thầy Chân Quang nói:

Ta chỉ có một con đường để đi, đó là lỡ bước vào cái cuộc đời thế gian đầy cái phiền muộn khổ đau này. Trong cái phiền muộn khổ đau này ta phải âm thầm tự vượt lên bằng sự tu hành.

Giữa thế gian đầy ích kỷ, ta hãy ráng yêu thương. Giữa người đời ham mê vui chơi, ta hãy quỳ trước Phật, lễ bái, cầu nguyện. Khi ta tu tập, ta trở nên thánh thiện hơn, và nhân quả sẽ dần chuyển hóa. Luật nhân quả có khuynh hướng lặp lại: nếu không tu, ta sẽ lặp lại nghiệp xưa, gặp lại những người cũ, và lại xung đột, ghét bỏ. Nhưng nếu ta tu, ta sẽ vượt thoát khỏi vòng luân hồi ấy.

Đừng để chiếc áo da dê che mất tâm hồn. Hãy bắt đầu từ hôm nay, sống thật, tu thật, để không phí một đời người.