Sống Là Chăm Sóc Lẫn Nhau: Bí Quyết Nằm Ở Điều Đơn Giản Này

Có một cặp vợ chồng trẻ thương nhau rất mực. Người vợ đảm đang, chăm sóc chồng từng ly từng tí. Người chồng xem đó là chuyện đương nhiên, cứ thế hưởng thụ. Vậy mà năm năm sau, họ ly hôn. Vì sao? Người vợ nói: “Con không hiểu lý do, con chỉ thấy chán, không muốn gặp mặt anh ấy nữa.” Đây không phải là một câu chuyện hi hữu, mà là hệ quả của một lẽ nhân quả sâu xa mà Thầy Thích Chân Quang đã chỉ ra trong bài giảng “Sống Là Chăm Sóc Lẫn Nhau”.

Chúng ta sinh ra để chăm sóc nhau

Suốt bao nhiêu năm, ta cứ nghĩ cuộc đời là để kiếm tiền, là để được yêu thương, là để được người khác phục vụ. Nhưng đến tuổi 56, Thầy Chân Quang chợt nhận ra một điều giản dị mà sâu sắc:

“Té ra chúng ta sinh ra giữa cuộc đời này để chăm sóc nhau. Té ra chúng ta sống để chăm sóc nhau.”

Khi còn nhỏ, cha mẹ chăm sóc ta. Khi lớn lên, ta chăm sóc cha mẹ, anh em, rồi đến đồng nghiệp, cấp dưới, thậm chí cả cộng đồng. Đó là dòng chảy tự nhiên của đời sống. Người nào hiểu được điều này, người đó có phước, có hạnh phúc. Kẻ chỉ biết nhận lấy sự chăm sóc mà không cho đi, sẽ dần bị cuộc đời đào thải.

Khi bạn chỉ muốn được chăm sóc

Câu chuyện cặp vợ chồng kia là một bài học. Người chồng đã hưởng trọn tình thương và sự chăm sóc của vợ như một lẽ tất yếu. Anh không hề hay biết rằng, mỗi ngày thụ hưởng là mỗi ngày tiêu hao phước báu. Khi nào phước hết, duyên hết, thì sự chăm sóc cũng dừng theo. Thầy giải thích:

“Nếu chúng ta sống trên đời này mà cứ chờ cho người khác chăm sóc mình như là một điều đương nhiên, từ từ chúng ta bị cuộc đời đuổi ra khỏi cuộc đời, đẩy ra khỏi xã hội cộng đồng luôn.”

Những người đến cuối đời bơ vơ, không ai thân thiết, thường là những người đã quen nhận mà không quen cho. Đời sống như một dòng sông, chỉ có cho và nhận luân phiên. Đứng mãi ở một bờ, dòng chảy sẽ cuốn trôi.

Muốn chăm sóc người khác, trước hết phải hiểu họ

Chăm sóc không phải là việc đơn giản. Muốn chăm sóc tốt, ta phải hiểu người được chăm sóc. Thầy nhấn mạnh:

“Muốn chăm sóc tốt người khác thì ta phải hiểu về người đó.”

Khi gặp một người mới, trong 15 phút đầu, hãy tập đánh giá nhanh về họ. Bốn điều quan trọng cần nhận định: giới tính, tuổi tác, sức khỏe và trình độ. Thầy kể: có vị khách bước qua cửa phải khom người một chút, ta biết họ đang đau lưng. Thế là khi mời ngồi, ta chọn ghế có lưng tựa, để cái lưng họ đỡ chịu lực. Chỉ một chi tiết nhỏ, nhưng người nhận được cảm thấy ấm áp vô cùng.

Hiểu người còn là hiểu giờ giấc, thói quen, công việc, mối quan hệ và tình trạng gia đình của họ. Nhưng xin đừng hỏi trực tiếp như một thám tử. Hãy quan sát âm thầm, tinh tế.

“Đừng hỏi trực tiếp. Mình bằng cái tinh tế kín đáo quan sát âm thầm của mình để hiểu về con người thôi, chứ không phải là cái phỏng vấn trực tiếp.”

Chăm sóc là phước, cũng là bổn phận

Nếu ta chăm sóc người khác vì hiểu rõ giá trị của việc cho đi, thì tự nhiên ta có phước. Thầy dạy: khi còn trẻ, càng cống hiến, phụng sự, càng ít tính toán, thì về già càng được mọi người chăm sóc, hầu hạ. Đó là luật nhân quả. Nhưng chăm sóc không chỉ ở nhà hay ngoài xã hội. Trong công việc, người làm thủ trưởng cũng phải chăm sóc nhân viên:

“Một người thủ trưởng tốt là người biết chăm sóc nhân viên mình, chứ không phải chỉ là ra lệnh, báo cáo, chỉ đạo. Cuộc sống như vậy nó tàn nhẫn. Cuộc sống phải có cái tình nghĩa.”

Chăm sóc không có nghĩa là làm tất cả cho người khác. Tùy đối tượng, ta có thể chăm sóc toàn diện, một phần, hoặc chỉ hỗ trợ ngầm. Cha mẹ chăm sóc con cái toàn diện. Vị thủ tướng chăm sóc cả đất nước. Còn với một người lạ, chỉ đưa họ ly nước, dẫn đường, cũng là chăm sóc.

Đừng sống mà không chăm sóc ai

Cuộc đời là để trao tặng. Khi ta mở lòng chăm sóc, ta không chỉ làm cho người khác ấm áp, mà chính tâm hồn ta cũng được an nhiên hạnh phúc. Mỗi người chúng ta hãy tập chăm sóc người khác bắt đầu từ những việc nhỏ nhặt nhất: rót ly nước cho mẹ khi mẹ mệt, nhích ghế cho thầy cô khi thấy ghế lệch, hay chỉ là quan tâm xem đồng nghiệp hôm nay có chuyện gì. Đừng chờ đợi người khác chăm sóc mình. Hãy là người chủ động cho đi. Vì hạnh phúc thật sự chỉ đến khi ta biết sống vì người khác.