Sống Để Làm Gì? Ánh Sáng Hoằng Pháp Giữa Đời Thường

Bạn đã bao giờ tự hỏi: mình sinh ra trên đời này để làm gì? Ăn, chơi, yêu? Hay còn điều gì lớn lao hơn? Ngày mùng một Tết, có một ông Phật tử vội vàng xin phép thầy để về vì có hẹn. Thầy bảo: “Dẹp hết chuyện đời, dẹp cái hẹn ấy đi, ngồi nghe giáo lý.” Câu chuyện nhỏ ấy khiến ta chợt nhận ra: đôi khi vô số chuyện bận rộn của thế gian đang che khuất đi một mục tiêu cao quý hơn – mục tiêu của sự tu tập và giác ngộ.

Hoằng Pháp Là Trách Nhiệm Của Ai?

Trong bài giảng ý nghĩa hoằng pháp, Thầy Thích Chân Quang định nghĩa rất rõ ràng:

“Hoằng pháp là thế này tức là ta đem đạo lý đến với mọi người thì gọi là hoằng pháp. Và ai là người phải hoằng pháp? Không phải chỉ là quý thầy mà đứng trên bục giảng đâu. Tất cả mọi người đều có cái bổn phận đem đạo lý đến cuộc đời đến với mọi người chung quanh mình chứ không phải là chỉ quý thầy.”

Vậy câu chuyện hoằng pháp không chỉ dành cho những vị tăng ni trên bục giảng. Mỗi người chúng ta, bằng cách này hay cách khác, đều có thể trở thành một người hoằng pháp. Quan trọng là chúng ta có nhận ra trách nhiệm đó hay không mà thôi.

Sống Trên Đời Để Làm Gì?

Thầy Chân Quang từng hỏi người nghe: “Sống trên đời để làm gì?” Nếu trả lời sống để ăn thì rất giống heo, sống để đùa vui thì giống khỉ, sống để yêu thì giống dê. Những ví dụ chân thành mà dí dỏm ấy khiến ta phải bật cười, nhưng sau đó lại dẫn ra một câu trả lời thật đơn giản và sâu sắc:

“Sống trên đời để làm gì? Để tu. Chỉ vậy thôi, đơn giản vô cùng sống để tu và tu để sống. Tu là để sống cho đúng và sống cho đúng để tu.”

Sống để tu không có nghĩa là chối bỏ thế gian, nhưng là sống với tâm nguyện hướng về đạo. Chúng ta có thể ăn, có thể vui, có thể yêu, nhưng tất cả đều để phụng sự và giúp đỡ con người đạt đến sự an lạc và giải thoát.

Phụng Sự Chân Chính: Giúp Người Tu Thành Thánh

Khi nói về phụng sự, Thầy Chân Quang đưa ra một suy luận rất thú vị:

“Ta yêu thương, ta phụng sự mọi người, không để cho mọi người ăn chơi yêu đương bậy bạ thành dê, thành khỉ, thành heo. Ta phụng sự cho mọi người để mọi người phải thành thánh. Đó mới là phụng sự chân chính.”

Vậy phụng sự không phải là làm tất cả những gì người khác muốn, mà là hướng họ đến con đường tu tập, để họ trở thành thánh. Khi chúng ta giúp ai đó ăn đúng, vui đúng, yêu đúng, chính là giúp họ nuôi dưỡng thân tâm để hướng về đạo.

Nhiều Cách Hoằng Pháp Giữa Đời Thường

Không phải ai cũng có cơ hội lên bục giảng thuyết pháp. Nhưng Thầy Chân Quang chỉ ra rằng có rất nhiều cách để đem đạo lý vào lòng người:

• Rủ mọi người đến nghe những giảng sư uy tín: “Làm cò” – tức là nhận biết đâu có buổi giảng hay và giới thiệu cho người khác.
• Tặng sách, đĩa giảng, gửi bài giảng qua mạng cho bạn bè, người thân.
• Canh cơ hội để nói đạo lý trực tiếp với nhau, giống như khi thấy ai buồn chán, ta khéo léo giải thích về nhân quả và lòng vị tha.

Điều cốt yếu là cách hoằng pháp phải thật êm thấm, nhã nhặn. Thầy dạy:

“Hoằng pháp là phải êm thấm, nhã nhặn chứ không có cưỡng bách. Vì đạo lý là cái gì yên bình, là cái gì xinh đẹp chứ không có màu sắc của bạo lực.”

Thay vì nói “Bữa nay anh không đi nghe pháp là anh là đồ ngu”, hãy nói “Hôm nay anh mà lên chùa nghe pháp thì anh là người rất trí tuệ”. Hai câu nói cùng nghĩa, nhưng một câu chạm tự ái, một câu khơi dậy niềm tự tin. Khéo léo và yêu thương chính là nghệ thuật của người hoằng pháp.

Nhân Cách Là Nền Tảng Của Người Hoằng Pháp

Để nói đạo lý với người khác, trước hết ta phải sống đúng với những gì mình nói. Thầy Chân Quang nhấn mạnh:

“Khi ta nói về đạo lý, ta nói về đạo đức thì buộc ta phải sống rất là rất là đẹp, rất là tốt. Nói và làm giống nhau. Sống như tu, tu như sống.”

Không ai tin lời khuyên của một người nói dối hay thất hứa. Vì vậy, muốn đưa đạo vào lòng người, ta phải là một tấm gương về nhân cách và đạo đức. Đó là cái giá phải trả của một người hoằng pháp.

Điều Gì Chờ Đợi Người Hoằng Pháp?

Thầy Chân Quang khẳng định: một người sống mẫu mực và suốt đời chia sẻ đạo lý sẽ có hai chỗ đầu thai tốt đẹp: cung vua hoặc cõi trời. Nhưng những nơi ấy vẫn còn ràng buộc trong vòng luân hồi. Nhiều người nghe xong tâm niệm: “Con chỉ mong ước đi tu thôi. Chứ mọi chuyện vui của trần gian coi về chứ tạm bợ, thoáng qua và mong manh.” Đó chính là lý tưởng cao nhất: không dừng lại ở phước báo hữu hạn, mà tiến tu để đạt sự giải thoát hoàn toàn.

Trong ngày đầu năm, nếu mỗi chúng ta đặt cho mình một mục tiêu: “Ta và tất cả mọi người đều phải trở thành thánh” thì cuộc đời sẽ thay đổi. Hãy bắt đầu từ những điều nhỏ nhất: một lời nói tử tế, một hành động giúp đỡ, một cơ hội nhắc nhở về nhân quả. Mỗi việc làm đó đều là ánh sáng hoằng pháp, soi rọi vào một thế giới còn nhiều bóng tối. Và khi chúng ta làm được như vậy, chính chúng ta cũng đang bước lên con đường tiến hóa từ con người trở thành thánh.