Sinh Kế Nhìn Từ Nhân Quả: Nghề Nào Càng Làm Càng Tăng Phước?

Có một cô Phật tử ở Mỹ suốt đời không cần lo làm ăn: cha mẹ nuôi, chồng nuôi, con nuôi, và giờ sang Mỹ cũng được nuôi. Một cô khác thì bán bún bò Huế ở một góc vắng mà khách từ Sài Gòn chạy xe lên tấp nập. Cùng là con người, cùng một kiếp, nhưng số phận khác nhau... Vì sao?

Trong bài giảng “Sinh kế” – thuộc loạt “Đạo Phật trong đời sống gia đình” – TT. Thích Chân Quang đã chỉ ra rằng: sinh kế là một bổn phận, nhưng nó bị chi phối bởi nhân quả đời trước 95%. Cầu nguyện có thể giúp ta tìm thầy gặp bạn, nhưng với việc làm kinh tế, cầu nguyện chỉ có 5% may rủi nhỏ.

Sinh kế là bổn phận, nhưng làm giàu không phải là hạnh phúc

Ai sống trên đời cũng phải lo miếng ăn, miếng mặt, chỗ ở. Đó là căn bản. Nhưng ai đã từng chật vật vì cơm áo đều hiểu rằng đời sống này không hề dễ dàng. TT. Thích Chân Quang nhắc lại lời Phật:

Đời sống người ta là khổ. Bởi vì cái chúng ta phải đấu tranh chật vật để xoay sở mà tìm cái cách sống. Cái đó Phật gọi là khổ.

Vì vậy, người Phật tử không coi việc kiếm tiền là mục đích cuối cùng. Họ hiểu rằng giàu nghèo, thuận nghịch trong chuyện làm ăn phần lớn do phước đức từ những đời trước. Có người làm ăn dễ dàng, có người làm ăn khó khăn; vận may và thời vận đều là nghiệp đang chín muồi.

Chọn nghề: càng làm càng tăng phước hay càng tăng tội?

Đây là nguyên tắc vàng của người Phật tử khi chọn nghề:

Có cái nghề càng làm thì càng tăng phước mà có cái nghề càng làm thì càng tăng tội.

Người Phật tử phải chọn nghề sao cho mình có sống nhưng phải làm lợi ích cho cuộc đời và không phạm vào cái giới cấm của đạo. Những nghề nào mà có lợi cho xã hội, cho cuộc đời thì phước càng làm càng tăng. Còn những nghề nào phạm vào ác giới thì càng làm càng tội. Trong đó, các nghề sát sinh, bán rượu, buôn bán văn hóa phẩm đồi trụy hay ma túy là những nghề nguy hiểm nhất, mang lại tội lỗi nặng nề mà khó có thể trả hết.

• Nghề sát sinh: giết một con vật thì phải trả một kiếp, giết nhiều thì phải trả nhiều kiếp.
• Nghề bán rượu: khiến người khác mất trí, có thể rơi xuống địa ngục.
• Nghề buôn bán ma túy: ôm gần hết tội của những người nghiện đã gây ra.

Vậy nên, dù nghề nào đó có thể cho thu nhập cao, nhưng nếu nó khiến ta gia tăng tội lỗi thì “người Phật tử mình dứt khoát từ chối không làm. Không vì tiền mà làm cái nghề có tội.”

Thái độ khi làm nghề quyết định phước hay tội

Ngay cả nghề tốt như bác sĩ, giáo viên, cán bộ, nếu thái độ không tốt, lạm dụng quyền hạn, vì tiền mà coi thường người khác thì cũng trở thành tội. TT. Thích Chân Quang kể một câu chuyện ở bệnh viện Bà Rịa: vì thái độ ngược đãi bệnh nhân, con rể của giám đốc bị xe cán chết mà cả bệnh viện không ai chăm sóc, khiến ông giám đốc tan nát gia đình.

Từ đó, ngài đúc kết:

Cái nghề tốt chứ còn đòi hỏi thái độ phục vụ lắm. Nếu mà mình tận tụy làm tròn trách nhiệm để giúp đỡ mọi người thì phước càng lúc càng tăng.

Vì vậy, người Phật tử trong mọi nghề, dù nghề đó là phước hay tội, đều phải gìn giữ tâm từ bi, chuẩn mực và trách nhiệm.

Buôn bán, may mắn và nợ duyên từ kiếp trước

Ai cũng từng thấy: có người buôn bán đắt hàng, có người nấu ăn ngon mà vẫn ế ẩm. Vì sao? Ngài giải thích rằng:

Mấy cái người mà lại ăn mình á để trả cho mình đồng lời là kiếp xưa nào đó mắc nợ mình chút hết một chút á không ít thì nhiều.

Nói cách khác, may mắn trong kinh doanh chính là sự phản chiếu của những duyên lành đã gieo từ trước. Vậy muốn bán đắt, không cần cầu khấn thần tài, mà phải chịu khó làm phước ở nhiều nơi, giúp đỡ nhiều người. “Không có cái gì tự nhiên hết trơn” – mọi thứ đều theo nhân quả.

Nghề quý nhất: dạy đạo đức

Trong tất cả các nghề, TT. Thích Chân Quang khẳng định rằng nghề dạy đạo đức là nghề cao quý nhất, mang lại phước lớn nhất. Kể cả tu sĩ cũng chưa chắc đã có phước nếu không đàng hoàng. Chính Đức Phật cũng từng dạy rằng: trong 91 kiếp, chỉ có những người thường giảng về nhân quả nghiệp báo được sinh lên cõi trời.

Bởi vì truyền bá luật nhân quả giúp mọi người biết thiện ác, biết tránh xa tội lỗi, sống tốt hơn. Đó là công đức vô lượng. Người Phật tử, dù ở nhà hay ở chùa, đều có thể thực hành điều này bằng lời nói, hành động và nếp sống của mình.

Hãy chọn nghề và giữ thái độ làm nghề sao cho mỗi ngày là một ngày tăng phước, giảm tội. Con đường tu tập không nhất thiết là rời bỏ thế gian, mà chính là sống đúng với lẽ nhân quả ngay trong công việc mưu sinh. Có như vậy, tiền bạc làm ra mới nuôi lớn được phước duyên và hỗ trợ cho hành trình chuyển hóa tâm linh.