Nguyện Ước Và Thực Hiện: Từ Giấc Mơ Thuở Ấu Thơ Đến Lời Nguyện Đồng Thành Phật Đạo

Bạn có bao giờ ngồi trên sân thượng, nhìn những ngọn núi xa xăm và ước ao mình sẽ chế ra một chiếc máy bay để bay từ đồi này sang núi kia? Thầy Thích Chân Quang cũng đã từng có giấc mơ như thế. Nhưng rồi thời gian trôi qua, giấc mơ ấy phai nhạt, thay vào đó là những khát vọng lớn lao hơn: làm bác học, cống hiến cho đất nước, đem hạnh phúc đến cho mọi người. Và cuối cùng, thầy nhận ra rằng tất cả những ước mơ đó chỉ là viễn vong. Chỉ có một con đường thực tế nhất, có thể thực hiện được - con đường đi tu. Điều này đưa chúng ta đến câu hỏi: Nguyện ước và thực hiện, cái nào mới là điều quan trọng nhất?

Ước Mơ Thay Đổi Theo Từng Chặng Đường

Ai trong chúng ta cũng trải qua những giai đoạn ước mơ khác nhau. Khi còn nhỏ, ta mơ về những điều kỳ diệu, không thực tế. Khi lớn lên, ta bắt đầu nghĩ đến những mục tiêu cụ thể hơn. Thầy Chân Quang đã chia sẻ rằng chính sự va chạm với thực tế khiến ước mơ của mình “khép lại, nhỏ lại và thực tế hơn”. Nhưng đâu ngờ, chính con đường đi tu lại là cái duyên nợ của cuộc đời. Thầy nhớ lại lời dạy của Hòa thượng bổn sư: “Con không bao giờ diệt được hết lòng tham của con người.” Câu nói đó khiến thầy giật mình thay đổi quan điểm. Thì ra, đem đạo đức cho con người mới chính là đem hạnh phúc cho con người. Và muốn làm được điều đó, chỉ còn con đường tu tập, tự chuyển hóa chính mình.

“Hết đường chỉ còn đường đi tu, không còn đường nào nữa. Mà không ngờ là đi tu mới là đúng cái số phận của mình, mới đúng với cái con người khả năng của mình.”

Nguyện Ước Cao Cả Trong Đạo Phật

Khi bước vào đạo, thầy phát hiện ra những điều vô cùng kỳ diệu trong Phật pháp. Những bài kinh tụng hằng ngày chứa đựng những lời nguyện ước của bậc thánh, vượt xa suy nghĩ thường tình. Một trong những lời nguyện đó là: “Nguyện pháp giới chúng sinh, tình giữ vô tình, đồng thành Phật đạo.” Nghĩa là cầu cho tất cả loài hữu tình - con người, con chó, con heo, con cá - và cả loài vô tình - cây cỏ, đá đất - đều thành Phật. Nghe qua, ta thấy có vẻ không tưởng, nhưng chính lời nguyện đó nuôi lớn tâm hồn ta, mở ra cho ta một thế giới không biên giới. Thầy nói: “Ta chỉ biết kính phục, kính phục mà hiểu không được.”

“Nguyện pháp giới chúng sinh, tình giữ vô tình, đồng thành Phật đạo.”

Khi đọc những bộ kinh như Pháp Hoa, Hoa Nghiêm, ta càng choáng ngợp trước sự bao la của vũ trụ. Nào là Phật phóng hào quang chiếu khắp mười phương, nào là vô số cõi nước với hình thù khác nhau. Những tư tưởng đó khiến tâm hồn ta mở tung, không còn bị ràng buộc bởi những giới hạn của cái tôi nhỏ bé. Ta nhận ra rằng Phật pháp không chỉ là đạo lý của một dân tộc, mà là chân lý của cả vũ trụ.

Khi Ước Nguyện Quá Lớn, Hành Động Trở Nên Quan Trọng

Tuy nhiên, thầy cũng chỉ ra một nhược điểm trong Phật giáo. Đó là sự mất cân bằng giữa “nói” và “làm”. Có những người học giả từng nhận xét: “Nói nhiều nhất là đạo Phật mà không làm gì hết cũng là đạo Phật.” Bởi vì giáo lý thì sâu sắc, vĩ đại, nhưng có lúc người ta chỉ dừng lại ở việc đọc, tụng, nghiên cứu mà không áp dụng vào cuộc sống. Thầy kể lại câu chuyện buồn trong lịch sử: khi người Pháp đến truyền bá đạo Thiên Chúa, họ đã nhanh chóng lấy được nhiều tín đồ, và những tín đồ đó sau này chống lại đất nước. Vì sao vậy? Vì các thầy tu thời đó “không chịu truyền bá, cứ ở yên trong chùa tu”. Ai biết thì đến, không biết thì thôi. Chính vì không hành động, không mang Phật pháp đến với nhân dân, mà họ đã mất đi những mảnh đất tâm linh vào tay người khác.

“Nói nhiều nhất là đạo Phật mà không làm gì hết cũng là đạo Phật.”

Sống Có Ý Nghĩa Nhờ Những Gì Ta Làm

Thầy Chân Quang đã lấy chính mình làm bài học. Thầy thừa nhận: “Thầy là người nói lãi nhải, nói nhiều dễ sợ luôn. Nhưng thầy có làm chút chút.” Và những người đệ tử theo thầy cũng được hướng dẫn để thực hành, không ngừng làm việc: phật hóa gia đình, phật hóa cộng đồng, ngồi thiền, lễ Phật, làm phước. Có người than: “Theo thầy cực quá!” Nhưng thầy khích lệ: “Ráng đi, mai mốt còn cực hơn nữa. Ráng!” Bởi vì cuối cùng, họ nhận ra cuộc đời mình sống có ý nghĩa. Ý nghĩa ấy không đến từ những điều đã hiểu, đã nói, mà từ những gì đã làm được cho cuộc đời.

“Sống có ý nghĩa vì những điều mình đã làm chứ không phải là ý nghĩa vì những điều mình đã hiểu. Không phải ý nghĩa vì những điều mình đã nói mà ý nghĩa vì những điều mình đã làm được cho cuộc đời này.”

Biến Nguyện Ước Thành Hành Động

Vậy thì, nguyện ước và thực hiện, có một khoảng cách rất lớn. Chúng ta có thể nguyện ước lớn lao, nhưng nếu không thực hiện, thì đó chỉ là lời nói suông. Trong Đạo Phật, điều quan trọng nhất là biến những lời nguyện thành những hành động cụ thể. Mỗi ngày, mỗi giờ, chúng ta hãy đặt một việc làm nhỏ để thực hiện hóa ước mong. Có thể là một lời nói nhẹ nhàng, một sự giúp đỡ người khác, một phút thiền định, hay một cái nhìn bao dung. Khi ta thực hiện, ta sẽ thấy tâm hồn mình trở nên an lạc, và cuộc đời trở nên ý nghĩa hơn.

Hãy để lời nguyện của chúng ta không chỉ là những âm thanh tụng đọc, mà là những việc làm cụ thể, có ích cho muôn loài. Như Thầy đã dạy: “Hãy tiếp tục theo thầy và hãy tiếp tục cực khổ nha. Không sao hết.” Cái cực khổ đó chính là hành động, là thực hiện. Và chính nhờ đó, chúng ta sẽ dần đạt đến cõi Phật trong miền đất của tâm hồn mình.