Ngưỡng Mộ: Chìa Khóa Của Sự Vĩ Đại Không Tốn Một Đồng

Bạn có bao giờ nghe kể về một ông lão vô danh nào đó ở tận châu Phi, ngày ngày lặn lội trồng rừng suốt 40 năm, và lòng bạn tràn ngập sự khâm phục? Nhưng khi thấy người hàng xóm quen thuộc chăm chỉ quét dọn đường phố mỗi sáng, bạn lại khó chịu, thầm nghĩ "họ cố làm màu" hay đố kỵ. Vì sao lại có sự khác biệt đến vậy? Bài giảng hôm nay của thầy Thích Chân Quang sẽ giúp chúng ta nhận ra câu trả lời qua hạnh thứ năm của Bồ Tát Phổ Hiền: Ngũ Giả Tùy Hỷ Công Đức.

Giữa Ghét Và Thương, Giữa Đố Kỵ Và Ngưỡng Mộ

Khi thấy người khác làm điều ác, phàm phu phát sinh tâm ghét bỏ, khinh bỉ. Còn bậc Bồ Tát lại khởi tâm thương xót, bởi họ nhìn thấy được quả báo mà người kia sẽ gánh chịu. Chỉ một sự chuyển tâm nhỏ nhưng khoảng cách giữa hai thái độ ấy là "cách nhau giữa trời và đất, cách nhau giữa đỉnh núi và vực thẳm".

Khi thấy người làm điều thiện, phàm phu thường đố kỵ, còn người tu tùy hỷ thì vui mừng theo. Nhưng thầy chỉ ra rằng tùy hỷ vẫn chưa đủ mạnh, mà phải là tâm ngưỡng mộ.

Tùy Hỷ Chưa Đủ, Ngưỡng Mộ Mới Là Đạo Đức Cao

Nhiều người đến chùa nghe giảng đều biết "tùy hỷ" là vui mừng theo việc thiện. Nhưng thầy Chân Quang cho rằng đó chỉ là mức đạo đức thấp. Đạo đức cao nhất là khởi tâm ngưỡng mộ trước việc làm tốt của người khác. Khi ta ngưỡng mộ, ta sẽ có đủ nhân quả để sau này làm được những điều tốt đẹp tương tự.

Người nào hiểu là khi thấy cái việc làm tốt của người khác mà lòng mình ngưỡng mộ thì người này thầy mới cho 10 điểm.

Vì sao ngưỡng mộ lại quan trọng? Đó chính là "cánh cửa, là chìa khóa, là đầu đường để chuyển một con người tầm thường trở nên vĩ đại".

cái tâm ngưỡng mộ là cánh cửa, là chìa khóa, là đầu đường để chuyển một con người tầm thường trở nên vĩ đại.

Điều đáng nói là tâm ngưỡng mộ không tốn một đồng nào, không cần hiến máu hay dâng hiến công sức, nhưng lại là chìa khóa để thay đổi cuộc đời. Thế nhưng nó không hề dễ thực hành.

Rào Cản Vô Hình: Sự Đố Kỵ Với Người Thân Cận

Vậy tại sao ta dễ ngưỡng mộ người xa lạ, nhưng lại đố kỵ với người bên cạnh? Thầy kể hai câu chuyện: một ông bán phở nước ngoài sống đời bình dị, làm phước nhỏ, cuối đời tu tập và ra đi an lành. Khi nghe chuyện ấy, ta thấy ngưỡng mộ. Nhưng khi thấy bà hàng xóm cũng làm những điều tốt đẹp y hệt, ta lại cảm thấy khó chịu. Vì sao? Vì bản chất phàm phu là không muốn ai hơn mình, nhất là người gần gũi.

Chúng ta chỉ ngưỡng mộ những người nhất là những người chết rồi.

Đây là rào cản lớn nhất. Ta thường ngưỡng mộ những người ở xa, không còn tranh chấp, nhưng lại đố kỵ với người ngang hàng, đồng chí, đồng đạo. Vì thế, muốn thành công trên bước đường tu tập, ta phải vượt qua chính mình. Thầy nhấn mạnh:

Người nào kềm chế được cái ý nghĩ đố kỵ của mình thì người đó đã là tốt lắm rồi.

Chỉ có thiền định mới diệt trừ tận gốc tâm đố kỵ, nhưng bắt đầu từ việc kềm chế ý nghĩ đã là một thành tựu đáng quý.

Thực Hành Tâm Ngưỡng Mộ Mỗi Ngày

Vậy làm sao để thực hành? Hãy ngưỡng mộ Đức Phật, ngưỡng mộ công hạnh của các bậc Bồ Tát, A La Hán, ngưỡng mộ những vĩ nhân, danh nhân, và những người thiện bình thường khắp nơi. Quan trọng hơn, ta phải tập ngưỡng mộ sự tốt đẹp của những người ngang hàng, thậm chí những người thấp kém hơn ta.

Ta phải vượt qua mọi rào cản đó thì cái tâm ngưỡng mộ của ta mới tròn đầy, mới viên mãn.

Bắt đầu từ việc nhỏ: khi thấy ai làm điều tốt, hãy ngừng so bì, hãy tự hỏi: "Tôi có đang ngưỡng mộ họ không?" Mỗi lần vượt qua sự đố kỵ, ta đang bước dần trên con đường từ kẻ tầm thường trở thành người vĩ đại. Hạnh tùy hỷ công đức rẻ nhất nhưng cũng khó nhất, vậy mà nếu làm được, nó sẽ mở ra cả một tương lai cao thượng cho chính mình.