Người tu có được dừng lại? 'Hóa thành' và 'cứu kính' trong Kinh Pháp Hoa

Trong một chuyến đi dài vượt sa mạc, đoàn người mệt mỏi gần kiệt sức. Vị đạo sư dẫn đường bèn dùng thần thông hiện ra một thành trì tráng lệ, nói với mọi người rằng họ đã đến nơi. Tất cả bước vào, nghỉ ngơi sung sướng. Nhưng sau khi đã hồi sức, vị đạo sư mới nói: Đây chưa phải chỗ cứu kính. Hãy đi tiếp.

Câu chuyện thành hóa hiện

Kinh Pháp Hoa thuật lại một câu chuyện đầy hình ảnh: một người dẫn đường dắt cả đoàn người băng qua sa mạc đầy hiểm nạn. Khi họ quá mệt mỏi, vị đạo sư dùng thần thông hiện ra một thành quách nghiêm trang đẹp đẽ, trong có đông người, và bảo rằng đã đến đích. Cả đoàn vui mừng nghỉ ngơi. Nhưng thật ra đó chỉ là một chỗ nghỉ tạm thời, để họ lấy lại sức rồi tiếp tục hành trình đến chỗ cứu kính.

"Thôi là đã đến nơi các con đừng lo sợ nữa. Đây là chỗ đích mà ta dẫn các con đã đi tới được."

Vị đạo sư không lừa dối – ông chỉ cho họ một điểm dừng chân cần thiết. Nhưng không phải ai cũng nhận ra rằng mình mới đi được nửa đường.

Khi người tu chạm đáy ý chí

Có một sự thật phũ phàng: người phàm phu không thể duy trì ý chí vô hạn khi kết quả cứ mãi không đến. Như thầy Chân Quang chỉ ra:

"Đây là một điều có thật. Một điều có thật."

Người tu năm năm, mười năm, mười lăm năm, tụng kinh, tọa thiền, giúp đời, nhưng bỗng thấy chưa có gì thay đổi. Lúc đó, ý chí bắt đầu buông dần. Chính lúc này, một "hóa thành" cần xuất hiện: một chút phước báo, một điều linh diệu, một niềm vui nho nhỏ, để người ta đứng dậy đi tiếp.

Hóa thành và cứu kính: khác nhau thế nào?

Thầy Chân Quang giải thích rất rõ:

"Cái cứu kính đó là tượng trưng cho cái việc làm lợi ích cho chúng sinh. Còn cái hóa thành giữa đường mà hiện ra là tượng trưng cho cái lợi của chính mình thôi."

Vậy khi mình tu mà được an vui, hạnh phúc, may mắn – đó chỉ là hóa thành. Khi mình dấn thân vào cảnh khổ để cứu độ kẻ khác, mới là cứu kính. Và từ cái hóa thành đến cái cứu kính, không có thời gian nào tính được:

"Từ lúc mình phát tâm tu tới lúc mình được cái hóa thành, nghĩa là mình được lợi cho bản thân mình, thời gian nó có cái hạn. ... Khi mình được cái hóa thành rồi mà mình từ bỏ hóa thành để đi về cứu kính làm lợi chúng sinh thì không có kể thời gian nữa. Không kể thời gian nữa gọi là vô lượng kiếp."

Đừng vội phê bình người thối chuyển

Nhìn một người bỏ cuộc giữa đường, ta thường trách. Nhưng thầy nhắc:

"Người này cái kết quả nó phải nằm ở 15 năm mới có kết quả. Nhưng mà người này mới 10 năm đã nản, họ không tiến được nữa. Do đó cái quy luật của tâm lý bắt buộc họ phải thối chuyển chứ đừng có chê bai."

Thay vì chỉ trích, hãy đến gần an ủi, đỡ đần. Biết đâu người đó đang cần một "hóa thành" để tiếp tục?

Thầm lặng tu hành: hành động thay lời nói

Danh từ không quan trọng. Hành động mới là nền tảng. Như ngài Phú Lâu Na, được gọi là Thanh Văn nhưng hạnh ngài là Bồ Tát. Thầy nói:

"Danh từ không quan trọng mà chính cái hành động mới quan trọng."

Một người im lặng khi bị xúc phạm còn mạnh hơn một bài thuyết pháp dài. Và càng ít người biết việc tu hành của mình, phước càng bền bỉ:

"Càng ít người biết cái việc tốt của mình thì càng hay."

Niềm vui trong thiền định là hóa thành quý giá

Giữa những "hóa thành" trên đường đi, có một hóa thành đáng để nếm thử: đó là pháp hỷ thực và thiền duyệt thực. Như kinh mô tả, chúng sinh ở cõi Phật sống bằng hai loại thức ăn này. Thầy khuyến khích:

"Chúng ta cần phải ráng tu đến khi nào tâm nhiếp được thì mới thấy rằng nào giờ mình cứ tưởng giàu có là hạnh phúc, địa vị là hạnh phúc... chính cái an lạc trong thiền định mới là niềm vui tột cùng."

Vậy, bạn đang ở trong sa mạc nào? Nếu bạn mệt mỏi, xin hãy cho phép mình dừng lại ở một "hóa thành" – một phước lành, một niềm vui nhỏ, một chỗ neo tâm. Nhưng đừng ở lại đó mãi. Hãy đứng dậy, tiếp tục đi, vì con đường cứu kính không bao giờ chấm dứt. Và hạnh phúc thật sự không nằm ở việc được gì cho riêng mình, mà ở việc cho đi – mãi mãi.