Người Đàn Ông Làm Phước Trọn Vẹn Nhưng Chết Trẻ: Lời Giải Đáp Từ Kinh Pháp Cú

Có một câu chuyện khiến nhiều người băn khoăn: người thanh niên hiền lành, mộ đạo, hết lòng giúp đời, lại chết trẻ. Phải chăng ông trời bất công? Hay có một ý nghĩa sâu xa nào khác? Trong bài giảng về Kinh Pháp Cú, Thượng tọa Thích Chân Quang đã kể lại câu chuyện về chàng Nandiya - một người làm phước viên mãn nhưng ra đi sớm, và mở ra một góc nhìn khác về cái gọi là "hạnh phúc" của cõi người.

Chết sớm không phải là bất hạnh

Nandiya là con trai của một gia chủ giàu có ở vùng lân cận Ba La Nại. Anh mộ đạo, chứng sơ quả, làm từ thiện nhiều và tâm rất tốt. Mẹ anh sắp đặt cho anh cưới nàng Revati - một cô gái được mẹ anh chỉ dỗ để giả vờ mộ đạo nhằm chinh phục anh. Sau khi kết hôn, cả hai cùng làm rất nhiều phước nghiệp. Công đức của Nandiya chấn động cả cõi trời. Ngài Mục Kiền Liên thấy một tòa lâu đài trên cung trời Đao Lợi chờ đợi chủ nhân là Nandiya. Và thế là, không bao lâu, Nandiya qua đời.

Nhìn từ mắt thế gian, người ta bảo anh chết yểu. Nhưng Thầy Chân Quang giải thích:

Cái phước trần gian này không đáng cõi người không đáng cho ổng sống nữa. Nên ổng phải bỏ thân này để về cõi trời.

Người có phước lớn không còn đáng để ở lại cõi người. Ra đi với họ là một điều hạnh phúc, vì cõi này thật ra là cõi tạm. Khi ta hiểu rằng chúng ta chỉ đang sống một khoảng thời gian ngắn, ta sẽ không còn sợ hãi cái chết, mà chỉ sợ thiếu phước để có một nơi an lành để trở về.

Phước nghiệp là người thân chờ đón

Đức Phật ví phước nghiệp như những người thân yêu ra đón chào một kẻ lữ hành trở về sau bao năm xa quê. Thầy Chân Quang giảng:

Cái phước nghiệp của mình chính là cái bà con của mình chờ đón mình, chào đón mình khi mình trở về. Quê hương của mình chính là nơi mà phước nghiệp nó tạo ra.

Mỗi việc làm lành, mỗi cúng dường, mỗi lần giúp người nghèo, đều là những viên gạch xây nên cung điện cho mình ở cảnh giới sau này. Ngược lại, nếu ta sống mà không tạo phước, ta sẽ trở thành kẻ không nhà, không ai đón chờ, vất vưởng trong các cõi khổ. Ngay trong đời này, khi đi đến đâu mà được người ta yêu thương, chào đón, nể trọng, đó là dấu hiệu của phước đang có. Còn bị lạnh lùng, nghi ngờ? Việc đó cho ta biết phước mình quá mỏng, cần sớm tu bổ.

Tâm đạo giả dối sẽ không bền

Nữ chính của câu chuyện, Revati, là người có duyên phước ly kỳ. Vì muốn lấy Nandiya, cô ta học đạo giả vờ. Họ kết hôn, sống một thời gian dài cùng làm phước. Khi Nandiya chết, cô trở mặt: không còn kính Tam Bảo, phỉ báng chư tăng, đuổi những vị tỳ kheo khất thực ra khỏi nhà. Cuối cùng, cô ta đọa xuống địa ngục.

Thầy Chân Quang cảnh báo:

Nên cái tâm đạo mà do mình hiểu đạo lý, mình tôn kính được Phật, tôn kính được Pháp, tôn kính được Tăng thì cái đó mới bền.

Đức tin không thể dựa trên sự toan tính. Mộ đạo giả vờ, hoặc vì lợi ích cá nhân, thì sớm hay muộn cũng sụp đổ. Người trẻ hễ thấy ai tỏ vẻ mộ đạo bên cạnh mình thì cũng phải tỉnh táo: họ thật lòng hay chỉ đang "rà rà" để đạt được điều gì?

Bảo vệ tâm trước những lời tà kiến

Người tu theo Phật lâu năm cũng có thể bị lung lay bởi những lời nói bất chính. Có người nói Phật Thích Ca hết nhiệm kỳ rồi, có người chê thầy này tham tiền, có người lập ra nhóm hộ niệm cấm không được mời chư tăng... Thầy Chân Quang dạy:

Nếu cái người mà phước đủ để bảo vệ cái tâm á thì cái điều tà kiến sai trái không lọt vô tâm được. Ai nói gì nói không lung lay mình được.

Vậy làm sao để biết mình có đủ phước bảo vệ tâm? Hãy nhìn lại: khi nghe những lời nói xấu, phỉ báng, tà kiến, ta có ngã theo liền hay không? Nếu ta mất niềm tin chỉ với vài lời vu khống, thì rõ ràng phước ta chưa đủ. Vì vậy, hằng ngày ta nên nguyện cầu Tam Bảo gia hộ cho tâm vững vàng, không để những điều sai trái len vào. Lời nguyện như thế cũng là một cách tu.

• Hãy nương về Tam Bảo, hiểu đạo lý và tôn kính Phật, Pháp, Tăng.
• Thường xuyên nghe pháp, tu tập thiền hành, ngồi thiền.
• Không tin những lời nói xấu về người khác, nhất là về chư tăng.
• Khi nghe tà kiến, hãy nhớ lại giáo lý cơ bản để giữ vững lòng tin.

Sống có nghe và có tu

Nhiều người đến chùa chỉ để nghe, chưa thực sự tu. Thầy Chân Quang khéo nhắc:

Còn cái người nào có nghe có tu thì cái chỗ đến là vinh hiển.

Người có nghe có tu là người biết sắp xếp thời gian, mỗi tuần đến chùa tham dự khóa thiền, nghe pháp, thực hành. Không ăn gian, trọn vẹn bổn phận. Chắc chắn sau khi rời bỏ thân này, họ sẽ về nơi an lành, được chư thiên đón chào. Còn kẻ chỉ nghe mà không tu, rồi lại khước từ những niềm vui thế gian để tìm đến cửa thiền trong lúc rảnh rỗi, nhưng không thực sự thay đổi, thì vẫn phải chịu nhiều lận đận trong luân hồi.

Vậy, bài học từ Kinh Pháp Cú là gì? Hãy sống thật, làm phước thật, và nuôi dưỡng một niềm tin chân chính. Đừng để những nghi ngờ, tà kiến làm lung lay tâm. Chỉ có phước nghiệp mới là người thân an ổn dẫn ta về một quê hương không bao giờ còn sợ hãi. Hôm nay, ta còn cơ hội, hãy tinh tấn.