Muốn Thành Vĩ Nhân? Hãy Lo Trước Điều Thiên Hạ Lo

Bạn có bao giờ tự hỏi: Điều gì khiến một con người trở thành vĩ nhân? Phải chăng là tài năng xuất chúng? Là trí tuệ siêu phàm? Hay là những chiến công hiển hách? Thầy Thích Chân Quang đã đưa ra một câu trả lời bất ngờ, qua một câu chuyện đầy thú vị về một người đàn ông sống giữa bầy sói.

Khi loài vật vượt lên bản năng

Câu chuyện kể về một người đàn ông ở Mỹ bị lạc vào rừng từ nhỏ và được một bầy sói nhận nuôi. Điều đáng ngạc nhiên không phải là anh ta sống được với sói, mà là hành vi của con sói mẹ: khi mang thức ăn về cho con, nó xé một miếng thịt và hất về phía người đàn ông nhỏ bé đó. Thầy Chân Quang giải thích:

“Một hành vi vô tình gì đó nhưng mà trong cái vô tình đó nó có cái đạo đức, có cái nhân văn, có sự tử tế. Thì đó là hành vi kích thích sự chuyển hóa, sự tiến lên thành một cái loài khác.”

Con sói mẹ không cần biết đó là loài khác, nó chỉ làm theo một sự thôi thúc từ trái tim. Chính hành vi tử tế ấy đã mở ra một chương mới – không chỉ cho cậu bé, mà còn cho chính loài sói, để chúng có thể tiến hóa thành một loài cao hơn.

Ngồi thiền: Mở đầu cho một chương mới của loài người

Qua câu chuyện này, Thầy liên hệ với việc chúng ta ngồi thiền. Khi ta ngồi thiền, tâm trở nên thanh tịnh, ta vượt qua tham sân si, ta làm bạn với tâm từ bi. Đó chính là hành động kích thích sự tiến hóa của loài người. Thầy kể về một giả tưởng đầy ý nghĩa:

“Hôm nay tụi con về đây ngồi thiền cũng vậy. Là tụi con cũng giống như con sói mẹ mà mới xé miếng thịt cho một loài khác vậy. Tụi con đang kích thích, đang mở đầu cho một cái chương mới của loài người là sao? chuẩn bị để ta tiến hóa thêm một cấp, một loài nào đó nó cao hơn loài người một chút.”

Thầy kể rằng những nền văn minh ngoài hành tinh bay qua Trái Đất và quét tâm lý con người. Họ phát hiện ra sự tàn ác, sân si, nhưng vẫn còn hy vọng khi thấy hàng ngàn thanh niên đang ngồi thiền. Họ nói: “Vẫn còn hy vọng cho hành tinh này.” Chính những người thiền tập đang âm thầm nâng đẳng cấp của cả nhân loại.

Vĩ nhân là người biết lo trước cái lo của thiên hạ

Vậy làm sao để trở thành vĩ nhân? Thầy dẫn lời Khổng Tử:

“Bậc quân tử lo trước cái lo của thiên hạ, vui sau cái vui của thiên hạ. Đó chính là con đường để trở thành vĩ nhân. Thiên hạ họ chưa lo mà mình đã lo rồi.”

Vĩ nhân không bận tâm đến danh lợi cá nhân, mà luôn đau đáu với những vấn đề của xã hội, của đất nước, của cả nhân loại. Họ lo trước người khác, và hành động theo cái lo đó.

Những nỗi lo lớn của thế giới hiện đại

Thầy chỉ ra bốn nỗi lo lớn mà mỗi chúng ta cần quan tâm:

• Bạo lực xã hội: Những vụ thảm sát đang ngày càng nhiều, nguồn gốc từ sự sân hận trong tâm con người.
• Rác thải môi trường: Cả thế giới chưa có hệ thống thu hồi rác tái chế, biển tràn ngập rác, loài sinh vật chết dần vì rác.
• Trí tuệ nhân tạo vượt tầm kiểm soát: Robot có cảm xúc, có nhận thức, có thể trở thành mối đe dọa cho con người.
• Trách nhiệm với đất nước: Nhiều người xây nhà xấu xí, xả rác bừa bãi, thiếu ý thức xây dựng một đất nước xinh đẹp.

Đó là những điều “thiên hạ chưa lo mà mình đã lo”. Nếu ta cứ mặc kệ, ta chưa thể thành vĩ nhân.

Những việc nhỏ nhưng không nhỏ

Thầy nhắc đến những điều rất gần gũi: Nhìn lại mặt tiền nhà mình xem đã đẹp chưa? Khi đi qua quán ăn, thấy khăn giấy rơi vãi dưới gầm bàn, ta có thấy nhục không? Thầy nói:

“Còn xả rác thì sao? ... Đó là nỗi nhục của cả một quốc gia chứ không phải chỉ là vấn đề của cái tiệm ăn đó.”

Những việc nhỏ như vậy chính là đóng góp cho một đất nước xinh đẹp. Người vĩ nhân là người không vô cảm, biết lo cho những điều mọi người thường bỏ qua.

Làm sao để bắt đầu?

Hãy mang trong lòng những nỗi lo lớn ấy. Rồi sau đó, chính từ những nỗi lo chung, ta sẽ tìm ra những nỗi lo riêng rất độc đáo của mình. Đó chính là con đường sự nghiệp, là sứ mệnh của ta trong cuộc đời. Thầy chia sẻ:

“Thầy già rồi, thầy hết lo nổi rồi. Tụi con lớp trẻ tụi con phải lo điều này nha. ... Làm gì được thì làm, góp gì được thì góp, làm cho cái nhân phẩm mình đẹp lên một chút để đóng góp cho cái đẹp của đất nước này.”

Hãy bắt đầu từ hôm nay: nhặt một miếng rác, sửa lại mặt tiền nhà, nói lời tử tế, ngồi thiền mỗi ngày. Những hành động nhỏ bé ấy chính là mầm mống của một vĩ nhân.

Con đường đến với vĩ nhân không xa, nó nằm ở trái tim biết lo cho người khác. Hãy để những nỗi lo ấy trở thành động lực để ta sống có ý nghĩa hơn, hạnh phúc hơn. Và biết đâu, từ những lo toan đó, ta sẽ tìm thấy sự nghiệp của đời mình – một sự nghiệp không chỉ thành công, mà còn làm đẹp thế giới.