Dũng Lực: Sức Mạnh Không Sợ Hãi Để Bảo Vệ Đạo Pháp

Có bao giờ bạn tự hỏi: vì sao người Phật tử thường bị cho là hiền lành quá mức, thậm chí nhu nhược? Trong đời sống, đôi khi hiền lành bị hiểu lầm là yếu đuối, không dám đối đầu với bất công. Hôm nay, TT. Thích Chân Quang sẽ giúp chúng ta nhìn lại một phẩm chất quan trọng mà người tu nào cũng cần: dũng lực.

Hiền lành không mâu thuẫn với dũng lực

Thầy Chân Quang mở đầu: “Sự hiền lành vậy nó cũng có cái hay của sự hiền lành và cái sự can đảm cũng có cái hay của sự can đảm. Nhưng nếu mình dùng sai thì tất cả đều là bất lợi.” Điều đó nhắc nhở chúng ta rằng mọi phẩm chất đều có hai mặt. Hiền lành nếu dùng sai sẽ thành bạc nhược, còn can đảm nếu dùng sai sẽ thành hung bạo. Vấn đề không nằm ở bản thân phẩm chất, mà ở chỗ chúng ta sử dụng nó như thế nào.

“Cái can đảm hay cái dũng lực á tức là cái sức mạnh của cái không sợ hãi để mà dám đối phó với những cái nguy hiểm, những cái đe dọa từ bên ngoài.”

Dũng lực không phải là hung dữ

Nhiều người lầm tưởng dũng lực là sự hùng hổ, hung hăng. Nhưng thực ra:

“Cái hung dữ thì mình làm hùng làm hổ dữ lắm. Còn cái can đảm thì là trong lòng không sợ hãi, bình tĩnh để tìm cách đối phó.”

Ví dụ, khi phát hiện có trộm trong nhà, người nhát gan sẽ nhắm mắt giả vờ ngủ. Người dũng cảm sẽ rón rén ra ngoài báo công an hoặc tìm cách bắt trộm. Đó là sự bình tĩnh, không phải hung dữ.

Trong cuộc sống, đôi khi phải đối diện với chuyện khó: bảo vệ chính nghĩa, giúp đỡ người bị nạn, hay đứng lên trước sự bất công. Lúc đó, dũng lực giúp ta bước tới, không run sợ.

Dũng lực trong đạo Phật: Từ trong rừng thẳm đến chùa Thiếu Lâm

Đức Phật đã vượt thành đi tu, một mình đối mặt với rừng thiêng nước độc, và an nhiên bất động dưới cội Bồ Đề khi ma Vương quấy phá. Tổ Bồ Đề Đạt Ma bị hạ thuốc độc năm lần vẫn bình thản. Những vị ấy có một sức mạnh phi thường, được xưng tán là Đại hùng đại lực.

“Mà tới đó thì không gọi là can đảm nữa mà thường gọi là đại hùng đại lực. Trong cái danh hiệu mà chúng ta xưng tán Đức Phật có một cái mỹ từ rất đẹp là đại hùng đại lực rồi đằng sau là đại từ bi.”

Chúng ta thấy nơi chùa Thiếu Lâm, võ học lại trở thành một biểu hiện của đạo Phật. Các vị sư rèn luyện thân thể, không phải để đánh đấm, mà để có nội công hỗ trợ cho thiền định và để tự vệ khi cần. Đây là một sự bổ sung giúp cân bằng lại khuynh hướng thụ động, nhu nhược của người hiểu đạo.

Bài học từ lịch sử: Đừng quên mình là Phật pháp

Khi quân Hồi giáo tràn qua Ấn Độ, nhiều tăng sĩ đã chấp nhận ngồi yên để bị giết vì nghĩ rằng đó là hạnh nhẫn nhục. Kết quả là Phật pháp bị xóa sổ hoàn toàn ở vùng đó. Thầy Chân Quang đặt câu hỏi:

“Mình đứng im nó cho người ta giết là thể hiện đạo lý gì? Nhẫn nhục phải không? Vô ngã. Hiền lành.”

Nhưng rồi thầy khẳng định:

“Mỗi một người tu là một phần của Phật pháp. Mất một người tu là Phật pháp mất một phần. Mà mất hết người tu thì Phật pháp mất hết toàn bộ.”

Vậy nên, bảo vệ thân mạng không phải là ích kỷ, mà là giữ gìn một phần của đạo pháp.

Ba cấp độ: Vị kỷ, vị tha và bất nhị

Có người sống chỉ lo cho mình – đó là ích kỷ. Có người sống hoàn toàn vì người khác, quên cả bản thân – đó là vị tha, nhưng vẫn còn phân biệt ta và người. Người hiểu đạo sâu xa là người thấy ta và người chỉ là một. Thầy Chân Quang dạy:

“Ta và người chỉ là một thôi. Mình đừng có phân biệt ta người nữa. Thí dụ ta đói cứ cho ta ăn mà người đói cứ cho người ăn. Tại ta người cũng đều đói.”

Vì vậy, dùng thân này để lo cho Phật pháp cũng là lo cho chúng sinh, cho mọi người. Không còn thấy mình là một cái “tôi” riêng biệt, ta thấy mình hòa cùng đạo pháp. Từ đó, dũng lực trở thành sức mạnh vô ngã, làm mọi việc với tâm từ bi.

Dũng lực không phải là sự xông xáo mù quáng, mà là sự bình tĩnh sáng suốt để làm điều đúng. Xin đừng để sự hiền lành trở thành nhu nhược. Hãy dùng thân này để lo cho Phật pháp, để sống một đời có ích cho mình và cho người. Đó chính là ý nghĩa cao đẹp của “Đại hùng đại lực đại từ bi”.