Công Đức Của Trụ Trì: Người Đưa Chúng Sinh Từ Bờ Mê Về Bến Giác

Bạn có bao giờ bước vào một ngôi chùa và cảm thấy lòng mình lắng dịu, những ưu phiền như được gột rửa? Nhưng bạn có biết rằng đằng sau sự bình yên ấy là biết bao công đức và vất vả của người trụ trì? Hôm nay, qua bài giảng của TT. Thích Chân Quang, chúng ta cùng nhìn lại những hy sinh thầm lặng của những vị ấy – những người đã chọn con đường “trụ trì” để đưa chúng sinh từ bờ mê về bến giác.

Chùa – Cõi Phật Be Bé Trong Lòng Ta

Ngôi chùa khác với ngôi nhà của ta. Nhà là nơi có tình yêu thương ruột thịt, nhưng cũng đầy phiền não tham sân ràng buộc. Chùa là vùng đất tâm linh, nơi ta nhìn thấy cây bồ đề, tượng Phật và những vị tăng ni nghiêm trang. Chỉ cần bước qua cổng chùa, ta như bước vào một thế giới khác.

Chùa thật sự là một cõi Phật be bé. Khi ta vào cái cõi Phật này ta thay đổi, thay đổi không khí và thay đổi tâm hồn của mình.

Giống như khi đi du lịch để thay đổi không khí, nhưng vào chùa ta tìm thấy sự bình an sâu hơn – vì ở đó có Phật, có pháp, có những vị thầy đang thay Phật trụ trì giáo hóa. Đó chính là cơ duyên để công đức bắt đầu nảy sinh trong ta.

Trụ Trì Là Giáo Hóa – Sứ Mạng Của Người Gánh Vác

Nhiều người nghĩ trụ trì là ngồi trong chùa hưởng sự cung kính, nhưng thực ra đó là một sứ mạng nặng nề. Người trụ trì phải lo cho cả vùng đất nơi ngôi chùa tọa lạc, phải đưa từng gia đình quay về nương tựa Phật. Thầy Chân Quang nhấn mạnh:

Trụ trì là gì? Trụ trì là giáo hóa. Chùa mình đặt ở đâu thì coi như trách nhiệm Phật bổ xứ cho mình là cả cái vùng đó phải theo Phật.

Không chỉ là lo xây dựng cơ sở vật chất, trụ trì còn phải dùng trí tuệ khéo léo để dẫn dắt từng người trưởng thành trong đạo. Đó là một quá trình đầy vất vả, mà ít ai nhìn thấy.

Nói Ngọt Để Dụ, Nói Mặn Để Dạy

Một vị trụ trì giỏi là người biết cách dẫn dắt. Với người mới đến chùa, họ mở lời ngọt ngào, ân cần hỏi thăm, mời uống nước, để người Phật tử gieo duyên với đạo. Nhưng khi Phật tử đã thân quen, đã hiểu đạo, trụ trì lại rầy la để giúp họ diệt trừ bản ngã.

Khi người ta chưa tu thì nói ngọt để cho người ta gieo duyên với chùa. Nhưng khi người ta chịu tu rồi là phải rầy, phải la, phải mắng, phải dạy để người ta diệt cái bản ngã xuống.

Chính vì vậy, đừng nhìn bề ngoài mà phán xét. Người được tiếp ân cần có thể là hàng sơ cơ; còn người lấm lem làm việc sau bếp, bị rầy mà vẫn vui vẻ, mới chính là hàng sư huynh sư tỷ – những người đã đặt chân vững chắc trên đường đạo.

Cần Mà Không Tham – Nghịch Lý Của Người Tu

Trụ trì luôn phải lo toan đủ thứ: tiền bạc, giấy phép xây dựng, chương trình giáo hóa lớp trẻ… Có thể nhìn thấy “chữ tiền” trên mặt họ. Nhưng khác với người đời, tiền ấy không dành cho bản thân. Như thầy Chân Quang phân tích:

Tiền nó không lo cho mình. Tìm tiền để làm nên những điều Phật sự có lợi cho Phật pháp, có lợi cho chúng sinh.

Vì vậy, dù rất cần tiền, tâm họ vẫn thanh thản. Đó là nghịch lý “cần mà không tham” – một phẩm hạnh chỉ có được sau một đời chiến đấu với chính mình.

Chiến Đấu Với Chính Mình – Người Trụ Trì Trong Âm Thầm

Khi mọi người đã về hết, bóng đêm buông xuống, người trụ trì phải quỳ trước Phật, tụng kinh, sám hối và tọa thiền. Đó là giờ phút tu tập trong thanh vắng. Nhưng còn một cuộc chiến khác diễn ra trong tâm hồn mỗi ngày:

Thấy thì bình thản nhưng sự thật những người tu đang từng ngày chiến đấu với chính mình.

Trụ trì phải đối mặt với tham, sân, si, dục, kiêu mạn và đố kỵ. Họ vừa lo toan việc Phật sự bên ngoài, vừa kiểm soát phiền não bên trong. Mỗi lần rầy la Phật tử, họ cũng phải giữ cho mình không vượt qua giới hạn của cơn giận. Đó là cả một đời tu tập không ngừng nghỉ.

Hãy Kính Trọng Như Cha Như Mẹ

Với những ai hiểu đạo, người trụ trì là một người thầy, một người cha người mẹ hiền từ. Công đức của họ vô cùng lớn lao, không thể đong đếm. Thầy Chân Quang nói:

Công đức đó nó quỷ thần còn phải kính trọng, chư thiên còn phải cúi đầu, nó không có đơn giản đâu.

Vì vậy, khi thấy thầy cô trụ trì có sơ sót, đừng vội trách móc. Hãy nhớ rằng họ cũng chỉ là con người, và những sai sót ấy so với công đức của họ vẫn chỉ là hạt bụi. Người Phật tử thuần thành biết kính trọng như cha như mẹ, bởi họ đang dắt mình từ khổ đau về an lạc.

Hãy tiếp tục bước chân đến chùa, không chỉ để tìm sự bình yên cho riêng mình, mà còn để học cách biết ơn những người đã âm thầm gánh vác ngôi nhà Như Lai. Mỗi lần chắp tay, mỗi lần cúi đầu, hãy để lòng mình trở nên nhẹ nhàng hơn, bản ngã mỏng đi, để ta cũng dần đi trên con đường đạo – con đường mà các vị trụ trì đang dẫn dắt.