Cô Độc Là Nỗi Khổ, Hòa Hợp Là Hạnh Phúc

Bạn đã bao giờ thử tưởng tượng mình bước đi trong một thành phố hoang vắng, không một bóng người, chỉ có tiếng gió và những tòa nhà đổ nát? Đó là cảm giác cô đơn đến khủng hoảng. Thế nhưng, trong cuộc sống hằng ngày, chúng ta thường vô tình xem nhẹ những mối quan hệ xung quanh. Thầy Thích Chân Quang mở đầu bài giảng về Sự Hòa Hợp bằng một sự thật hiển nhiên: không một cá thể nào tồn tại độc lập trong vũ trụ này.

Như mình sống trong cái cuộc sống này cũng vậy là chúng ta không thể tách mình ra khỏi cái môi trường chung quanh được.

Ngay cả một chiếc lá vàng rơi hay một con kiến bò cũng có tương tác với môi trường. Vậy mà đôi khi chúng ta lại muốn sống biệt lập, muốn xa lánh mọi người. Nhưng sự thật là nhu cầu tiếp xúc, nhu cầu được quan tâm và yêu thương là một nhu cầu có thật, không thể phủ nhận.

Nỗi khổ của sự cô độc và quả báo của sự phụ bạc

Trong bài giảng, Thầy kể về Robinson Crusoe – người sống một mình trên đảo hoang. Đến cuối cùng, nhà văn phải tạo ra một người bạn để ông ấy có kẻ trò chuyện. Điều đó cho thấy con người không thể chịu đựng sự cô độc triền miên. Khi chúng ta phụ bạc tình nghĩa, phung phí những gì mình có, quả báo sẽ đến dưới hình thức mất mát, thiếu thốn. Thầy đưa ra ví dụ về người giàu phí phạm thức ăn rồi phải đói khát, hay người giám đốc tiêu tiền bừa bãi rồi trắng tay.

Cái tương quan giữa con người với nhau nó là một nhu cầu cũng là một hạnh phúc là một điều kiện của hạnh phúc.

Vậy nên, sống cạnh nhau, chung một mái trường, cùng một lý tưởng, nếu chúng ta coi thường, đối xử lạnh nhạt với huynh đệ, thì sau này chúng ta sẽ phải gánh chịu sự cô đơn, khó tìm được bạn bè nương tựa. Hãy biết quý trọng tình nghĩa hiện tại, bởi khi đánh mất rồi, thật khó để tìm lại.

Lục Hòa: Nền tảng của sự hòa hợp trong đạo Phật

Đức Phật đã dạy cho tăng chúng sáu pháp hòa hợp, gọi là Lục Hòa. Trong đó, Thầy Chân Quang nhấn mạnh hai điều đầu tiên: Thân hòa đồng trú và Khẩu hòa vô tránh. Thân hòa đồng trú là sống chung hòa thuận, biết nương tựa, tin cậy và giúp đỡ lẫn nhau. Khẩu hòa vô tránh là không tranh cãi, không gây lộn, giữ lời nói êm dịu, đẹp lòng người.

Cái sự hòa thuận á nó bộc lộ nhiều nơi lời nói.

Trong đời sống thường nhật, chúng ta nói nhiều hơn làm. Lời nói là sợi dây thiết lập tương quan đầu tiên. Nếu không tập giữ gìn lời nói, ta dễ làm mất lòng người khác, tự nhiên phát sinh bất hòa. Thầy ví dụ: khi một người huynh đệ nói trống không: Đem phơi chỗ khác nha – thay vì nói êm ái, khiến người kia bực bội. Chỉ một câu nói thiếu thiện cảm cũng đủ phá vỡ hòa khí.

Đối xử với nhau như ruột thịt: Tình đạo thiêng liêng hơn tình máu mủ

Thầy tâm sự rằng, qua bao nhiêu năm tu hành, Thầy nhận ra tình đạo mới là tình thiêng liêng nhất. Thầy nói rằng mình thương đệ tử mình hơn mọi điều trên đời này. Nghe có vẻ lý tưởng, nhưng đó là kết quả của sự thực hành từ bi. Trong gia đình, anh em có thể đánh nhau vì gia tài, vì thiếu đạo đức. Nhưng giữa những người xa lạ, nếu có đạo đức, chúng ta có thể sống vui hơn, hạnh phúc hơn.

Cái tình đạo nó thiêng liêng hơn tình ruột thịt.

Muốn đạt được điều đó, chúng ta cần để ý đến những việc nhỏ nhặt: khi huynh đệ đau bệnh, mình có nấu cháo, giặt đồ, đưa đi khám hay không? Những hành động nhỏ thể hiện tấm lòng. Nếu ngay trong chúng mà không thương nhau, thì khi bước ra ngoài, làm sao có thể là tấm gương đạo đức cho người khác noi theo?

Mỗi chúng ta đều là một mắt xích trong đại chúng. Đừng chờ đến khi mất đi mới nhận ra giá trị. Hãy bắt đầu từ hôm nay: giữ lời nói nhẹ nhàng, giúp đỡ người cạnh mình một tách trà, chăm sóc khi ốm đau. Đó chính là thực hành sự hòa hợp theo lời Phật dạy, để cuộc sống này ngập tràn niềm vui và ý nghĩa.