Bình An Trong Cái Vui Cái Khổ: Đừng Xoay Sở, Hãy Ôm Lấy Nỗi Đau

Mùng năm Tết, người ta bảo đi chùa thì hên hơn ngày thường. Nhưng Thầy Thích Chân Quang mở đầu bài giảng bằng một câu chuyện nhỏ về nhân quả: “Ta dành cái sự thiêng liêng đầm ấm vui vẻ để cúng Phật cho nên đời ta được cái phước báo là sẽ được rất nhiều niềm vui.” Còn ai tìm vui bằng đánh bài, ăn nhậu thì sau này mất hết niềm vui. Nhưng hôm nay, thầy không chỉ nói về niềm vui, mà còn dạy ta bình an trong cả cái khổ.

Niềm Vui Và Nỗi Khổ Theo Nhân Quả

Chúng ta thường nghĩ hạnh phúc đến từ may mắn, nhưng thực ra từ nhân quả. Những ngày Tết, ta đi chùa, lễ Phật, thăm tăng ni là mở tấm lòng với Tam Bảo. Những niềm vui đó được dâng lên Phật thì phước báo sẽ tăng lên bội phần. Ngược lại, ai kéo bộ bài ra đánh, ăn nhậu để tìm vui thì cuộc đời sau này không bao giờ có niềm vui.

Ta dành cái sự thiêng liêng đầm ấm vui vẻ để cúng Phật cho nên đời ta được cái phước báo là sẽ được rất nhiều niềm vui. Còn người nào trong những ngày này đi tìm vui bằng những cách khác, nhiều khi nó tầm thường, vô bổ, hư hỏng thì sau này họ mất hết niềm vui.

Vì vậy, mỗi ngày Tết không chỉ là dịp để vui, mà là dịp để gieo nhân lành. Và điều này có thể thấy ngay qua tướng mạo của mỗi người.

Tướng Mạo Không Gian Dối Được

Thầy kể rằng, nhìn nét mặt người ta có thể đoán cuộc đời. Người thường xuyên có gương mặt vui tươi thì cuộc đời sau này có nhiều may mắn. Còn người “mãn diện sầu dung” thì gặp nhiều tai họa. Đặc biệt, ánh mắt là nơi “ghi lại hết toàn bộ cuộc đời của mình”. Không phẫu thuật thẩm mỹ nào sửa được ánh mắt.

Ánh mắt không bao giờ sửa được. Chính cái ánh mắt ghi lại hết toàn bộ cái cuộc đời của mình. Cả quá khứ, tương lai nằm trong cái ánh mắt hết.

Vậy nên, đừng cầu đẹp, mà hãy cầu đạo đức và phước nghiệp. Khi tu tập và tạo phước, tướng mạo tự nhiên thay đổi. Đó là nhân quả không thể ép được.

Đạo Phật Dạy Ta Hai Điều Quý Giá

Người ta đến với đạo Phật thường mong cầu bình an, tự tại. Nhưng tự tại không phải là trốn tránh nghịch cảnh. Thầy chỉ rõ: “Đạo Phật dạy ta hai điều. Một, ta cố gắng làm phước. Hai, ta tự tại trước mọi hoàn cảnh của cuộc đời.” Khi đã biết đạo, ta vẫn phải trả những quả báo của nhiều kiếp trước. Nhưng ta có cách để chuyển hóa:

• Sám hối, lễ Phật, tạo phước để chuyển bớt nghiệp cũ.
• Tu tập để giữ được bình an khi quả báo đến.

Thầy kể câu chuyện một người đàn ông rơi vào đường cùng, nợ nần chồng chất, cầu xin khắp nơi không được. Đến khi thật sự bế tắc, anh quỳ trước Phật cầu cứu. Trong mơ, một vị thần chỉ đường, và anh tìm thấy một viên kim cương xanh hiếm có, bán được sáu tỷ đồng, trả hết nợ. Nhưng thầy nhấn mạnh: trường hợp đó hiếm có, vì nhiều kiếp người đó đã tu hành, và lời cầu xin chỉ linh ứng khi ta đã cạn kiệt mọi phương tiện.

Đạo Phật không cho ta là chỉ cầu xin rồi mà ta thoát được cái nghiệp quá khứ. Không có chuyện đâu. Cầu xin là chỉ khi nào ta bó tay không làm gì được nữa mà trước đó ta đã làm phước rất nhiều thì cái lời cầu xin mới linh ứng.

Vì vậy, người Phật tử nên chủ động làm phước mỗi ngày, chứ không nên chờ cùng đường mới khấn vái.

Đừng Xoay Sở, Hãy Chấp Nhận

Khi gặp khó khăn, ta thường cố xoay sở, tìm cách thoát. Nhưng thầy cảnh báo: chính sự xoay sở đó làm ta khổ hơn cảnh khổ đang có. Càng xoay sở, ta càng vướng vào thêm nợ nần, lo lắng.

Chính cái xoay sở đó làm ta khổ hơn cái khổ của ta đang có. Nên ở đây hôm nay thầy nói điều này. Đừng xoay sở. Ngồi im lặng đối diện với cái khổ, chấp nhận nó, ôm lấy nó.

Thầy kể về một cô Phật tử lên gặp thầy, khóc vì chồng bỏ theo người khác. Cô hỏi làm sao kéo chồng lại. Thầy chỉ nói: “Đừng kéo níu.” Chỉ ba tiếng, cô chợt tỉnh. Cô buông xuống, nhẹ nhõm. Khi chấp nhận mất, cô lại thấy hạnh phúc.

Mình cứ tưởng là mất ổng là khổ, nhưng không ngờ mình chấp nhận mất thì ra mình mới hạnh phúc. Còn cho ổng cho cái cục nợ đó cho con nhỏ kia nó gánh chơi cho biết.

Tương tự, khi đói, thay vì chạy vay mượn, thầy đề nghị ngồi im chịu đói. Vì nếu đói là do nghiệp, thì khi chấp nhận, nghiệp sẽ qua nhanh. Còn trốn tránh chỉ khiến nghiệp kéo dài.

Ba Cách Đối Diện Với Khổ Đau

Khi bị chửi, người đời thường phản ứng theo ba cách. Thầy dạy cách thứ ba mới đúng chuẩn.

• Thứ nhất: Tức giận, tìm cách chửi lại. Đây là cách Phật chê.
• Thứ hai: Giả điếc, coi như gió thoảng. Đây là cách trốn tránh, vẫn còn dở.
• Thứ ba: Lắng nghe từng chữ, nhận lấy từng chữ, ôm lấy nó vào lòng.

Mình là người đệ tử Phật phải đạt được cái mức độ thứ ba trong cái xử lý đau khổ này chứ không có tránh né, không giả nai, không giả điếc, không giả khờ mà biết rất rõ, đón nhận rất rõ, chấp nhận rất rõ và ôm lấy cái khổ đau đó vào lòng mình, vuốt ve nó mới là người mạnh mẽ, mới thật sự là đệ tử Phật.

Thầy nhắc lại câu chuyện Đức Phật tại thành Kosambi, khi bị dân chúng vây chửi. Ngài không nổi giận, không tránh né, mà ôm bát lặng lẽ, lắng nghe từng chữ. Đó chính là biểu hiện của bình an thật sự.

Kết: Thực Hành Từng Ngày

Bình an không phải là điều ta cầu xin từ một nơi nào đó. Nó là kết quả của sự thực hành nhân quả, của lòng chấp nhận và ôm lấy nỗi đau. Hôm nay, hãy thử một lần: khi khổ đau đến, đừng vội tìm cách thoát. Hãy ngồi yên, chấp nhận, ôm lấy nỗi đau như ôm một đứa trẻ. Khi ta tự nguyện chấp nhận, ta sẽ thấy bình an không ở đâu xa, mà ngay trong lòng mình.