Ăn mặn có tội không? Thầy Thích Chân Quang giải đáp về giới luật và cách hóa giải nghiệp báo

Chị Lan đã ăn chay trường suốt 5 năm. Nhưng mỗi tuần, chị vẫn phải mua thịt cá về nấu cho đứa cháu nhỏ. Lòng chị cứ băn khoăn: Mình có tội không? Rồi chị lại nhớ đến những chú kiến mà mình vô tình giết trong lúc chưa hiểu đạo. Có phải chị đang mắc nợ nghiệp báo? Những câu hỏi ấy khiến chị trăn trở nhiều đêm. Hôm nay, chúng ta cùng lắng nghe lời giải đáp của Thầy Thích Chân Quang trong buổi giảng “Giải Đáp Giới Luật” để tìm thấy sự an nhiên trong tâm hồn.

Ăn mặn – một phần tội và cách bù đắp

Thầy Thích Chân Quang khẳng định rằng, ăn mặn tuy không trực tiếp giết hại, nhưng vẫn góp một phần tội, vì chính tiêu thụ thịt cá tạo nên nhu cầu cho sự sát sinh.

“Thì mình không có tội trực tiếp sát sanh. Nhưng mà nói chung vậy chúng ta ai có ăn mặn đều có góp phần thúc đẩy người khác sát sanh. Chính mình có ăn mình tạo thành cái nhu cầu về tiêu thụ thịt cá nên mới có người khai thác đánh bắt sát sinh. Nên tuy mình không trực tiếp nhưng mà ăn mặn cũng đã là một phần tội.”

Vậy làm sao để bù lại? Thầy chia sẻ: “Khi chúng ta ăn mặn á mình có sức khỏe ráng đem sức khỏe đó làm lợi cho cuộc đời, giúp đỡ con người thì bù lại cái tội mình đã ăn mặn.” Cho nên, nếu ăn mặn mà biết làm phước, biết tu hành, biết giúp đỡ mọi người thì cái phước đó bù qua lại, không đến nỗi. Còn người ăn mặn mà không chịu làm điều gì tốt cho cuộc đời thì tội ấy lãnh hết, không có cấn trừ.

Trả nghiệp khôn ngoan – đừng để nghiệp chồng thêm nghiệp

Khi phải chịu đựng sự ngược đãi hay khổ đau, chúng ta không nên cam chịu một cách mù quáng. Như một phật tử hỏi về người chồng làm mình khổ về tiền bạc, Thầy cho biết đó là nghiệp nợ, nhưng vẫn phải khéo léo lòn lách để không vướng thêm tội.

“Một người sống lúc nào cũng bị chồng làm khổ về tiền... Thứ nhất là mắc nợ ông chồng nên ổng về ổng cứ đòi tiền hoài. Nhưng mà nếu mình chiều ổng thì tội chồng thêm tội... Trong khi trải nghiệp phải khôn. Tức là mình chỉ cố gắng lòn lách lại chìu ổng những điều gì ổng xài đúng thôi thì mình đỡ mang tội, còn ổng đòi gì chịu nấy, đòi gì ổng đi nhậu nhẹt ăn chơi bậy bạ thì mình lại hết phước mình mang tội thêm với ổng.”

Trong cuộc sống, “trải nghiệp” không có nghĩa là im lặng và chịu đựng mọi thứ. Chúng ta phải khôn ngoan để không tiếp tay cho những gì sai trái, đồng thời giữ được tâm an và phước đức của mình.

Làm phước có nên kể? Tâm mình mới là điều quan trọng

Nhiều người lo lắng: Làm từ thiện mà kể cho con cháu nghe thì có dễ bị xem là khoe khoang, hết công đức? Thầy giải thích rằng, tùy lúc tùy chỗ, nhưng quan trọng nhất là tâm không được khoe.

“Nếu mình làm phước bố thí nhiều nơi nhiều chỗ mà không nói cho con cháu biết thì làm sao con cháu bắt chước. Còn nói ra giống như kể công thì sẽ không làm phước nữa. ... Quan trọng thứ nhất là tâm mình đừng có khoe. Và có những lúc cần cũng phải kể để làm gương. Nhưng mà khi kể như vậy mình không có ý là mình khoe là sẽ đỡ bị sai, đỡ bị tội.”

Vì vậy, nếu chúng ta kể lại những việc tốt mình đã làm với mong muốn con cháu noi theo, thì đó cũng là một cách nhiếp phục chúng từ thiện. Còn nếu để uyên với ý khoe khoang thì tự nó sẽ đem lại bất thiện. Hãy giữ tâm trong sáng, và có thể kể cho người khác khi cần thiết.

Xuất gia hay tại gia? Điều quan trọng là công đức và tu tập

Nhiều người nghĩ rằng xuất gia mới là tu tốt. Nhưng Thầy Chân Quang chỉ ra: con đường nào không quan trọng bằng cái tâm và công đức mà mình tích lũy.

“Thật ra á có nhiều người xuất gia nhưng mà tới chừng khi chết á lại về cái nơi không có tốt. Bởi vì trong thời gian xuất gia mình tu không tốt và không làm được công đức. Và có những người tại gia chết rồi đi về cái chỗ rất là rất là sung sướng. Bởi vì tuy họ ở tại gia nhưng mà họ làm được nhiều công đức, họ tu ổn định tốt đẹp vẫn về cái chỗ sung sướng.”

Thầy cũng dặn rằng, nếu mình cảm thấy lý tưởng ít quá thì không nên xuất gia, còn có lý tưởng để giúp người biết đạo thì cư sĩ cũng rất tốt. Tùy duyên mà sống, nhưng hãy luôn đặt mục tiêu độ chúng sinh là quan trọng, và phải “vô nhiễm” – trang trọng, thanh tịnh trong tâm.

Đừng để kiêu mạng phá hỏng sự tu tập

Tu hành cũng có những nguy hiểm tiềm tàng, đặc biệt là khi ta bị kiêu mạng, cho mình hơn người. Thầy cảnh báo về hiện tượng bệnh tật tâm lý có thể xảy ra khi tu thiền không đúng cách.

“Tu thiền mà bị nói bên tai rồi tới điên á là cái bệnh nó có nguyên nhân rất là xa... thường là do kiêu mạng và khoe khoan. Tức là khi tu thì người này thấy mình quá cao siêu cho nên đi đến cái quả báo là lúc nào đó sẽ bị điên loạn. Nên cái giáo lý mà dạy tu thiền chúng ta phải để ý trước khi chọn một đường lối tu nên lựa một cái giáo lý nào mà giữ tâm mình khiêm hạ. Càng tu mình thấy mình càng như đất mình càng tôn trọng được mọi người thì đó là con đường đúng và không bị điên. Còn mình tu mà cảm thấy mình ngon, mình hơn thiên hạ, đó là con đường đưa đến điên loạn.”

Vì vậy, trong mọi công phu tu tập, chúng ta hãy luôn giữ tâm khiêm hạ. Chính khi mình coi mình như đất, thì mình mới thật sự lớn.

Qua những lời giải đáp trên, ta thấy rằng việc tu tập không nằm ở hình thức bên ngoài mà ở tâm mình. Đối xử tử tế với mọi người, giữ tâm khiêm hạ, và luôn bù đắp cho những lỗi lầm bằng những điều tốt đẹp thì đó chính là đường về giải thoát. Hãy bắt đầu từ hôm nay, bằng một cái nhìn nhẹ nhàng hơn, một hành động tử tế hơn, để lòng nhẹ bâng và cuộc đời an lạc.